×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  چهارشنبه - ۱۳ آذر - ۱۳۹۸  
true
false
با نوجوان پرخاشگر چگونه رفتار نماییم؟

نوجوان کیست؟

نوجوان انسانی است که در دوره تغییرات و تحولات شدید جنسی و جسمی و شناختی قرار دارد . فردی است که نه می توان کودک خواندش و نه بزرگسال، نه به خامی و بی تجربگی کودک است که در همه کارها نیاز به پیروی و تقلید داشته باشد و لازم باشد که به او بگوییم چه کند و چه نكند ، و نه به پختگی و با تجربگی بزرگسال که خود بداند چه کند و چه نکند . از طرفی به دلیل تغییراتی که درونش رخ می دهد ممکن است رفتارهایی از او سر بزند که نه در دوره کودکی می توان دید و نه در بزرگسالی و کاملا منحصر به فرد است . اما در عین حال گاهی آن چنان کودک می شود که نمی توان او را به حال خود گذاشت و گاهی آن قدر بالغانه رفتار می کند که فکر می کنیم همه چیز را می داند و نیاز به راهنمایی ندارد .

مراحل تغییرات در رفتار یک نوجوان

این مرحله با تغییرات زیستی (بلوغ جسمی و جنسی و اجتماعی و روانی رخ می دهد. در هر صورت این دوره سنی که حدودا از ۱۲-۱۱ سالگی شروع و در ۲۰-۱۹ سالگی خاتمه می یابد را اغلب روان شناسان به سه دوره نوجوانی اولیه (حدود ۱۱ الی ۱۴ سالگی) ، میانه (حدود ۱۴ الی ۱۶ سالگی) و  پایانی (۱۶ الی ۲۰ سالگی) تقسیم بندی کرده اند . البته لازم به ذکر است که مسائلی مثل فرهنگ ، وضعیت جغرافیایی ، تغذیه و شیوه فرزند پروری در شروع و پایان و همین طور نحوه و چگونگی بروز این تغییرات تأثیر گذار است .

مراحل تغییرات در رفتار یک نوجوان

علت بدرفتاری نوجوان چیست؟

نوجوان به دلایل زیر ممکن است دست به نافرمانی زده و بد رفتاری نماید:

۱ . از جلب توجه : در بسیاری از مواقع، فرد نیازمند توجه و محبت شماست و چون به اندازه کافی توجه دریافت نمی کند دست به رفتارهایی می زند که مطمئن است با انجام آن شما به او توجه نشان داده و واکنشی از شما سر می زند حتی اگر این واکنش منفی باشد.

٢. الگوبرداری : فرد در محیطی رشد یافته که همیشه الگوهای نامناسبی به او ارائه گردیده . فراموش نکنیم ما آن چه را همیشه درو خواهیم کرد که از ابتدا کاشته ایم، از گندم ، گندم می روید و از جو ، جو .

۳. عدم آگاهی : فرد واقعا نمی داند پیامد و عواقب رفتارش چیست و یا متوجه بد و نامناسب بودن رفتارش نیست و هیچ گاه به او آموزش درستی داده نشده است. توجه داشته باشید همیشه باید تکالیفی را از فرزندتان بخواهید که قبلا به او یاد داده اید. نمی توانید از او جدول ضرب بخواهید در حالیکه هیچ گاه جدول ضرب را به او یاد نداده اید.

۴ تخلیه خشم : گاهی نوجوان به دلیل خشم و نفرتی که در وجودش به سبب رفتارهای اطرافیان و یا عدم موفقیت در کاری، انباشته شده بدرفتاری خود را خالی کرده و خشم انباشته شده را به این شکل تخلیه می کند.

۵. لجبازی: نوجوان به سبب کنترل و امر و نهی و حساسیت های بیش از حد شما شروع به لجبازی می کند و با انجام این رفتارها سعی – تلافی کردن دارد.

۶ مشکلات جسمانی : گاهی بیماری ها، بدکارکردی برخی از غدد بدن، کمبود املاح و ویتامین ها و پروتئین های بدن و یا آلودگی هوا باعث تحریکات و تغییرات خلقی در وی می شود.

۷. انتقاد، تحقیر، تبعیض، تمسخر و مقایسه : سرزنش و نصیحت بیش از حد والدین، مقایسه کردن شخحص با بقیه فرزندان خانواده و یا نوجوانان دیگر، تبعیض بین فرزندان و تمسخر و تحقیر  و یا ناچیز شمردن مشکلات وی  توسط والدین باعث می شود فرد دست به انجام رفتارهایی بزند که از دید والدین بدرفتاری محسوب می گردد.

۸ نارضایتی از خود و اعتماد به نفس پایین : ممکن است نوجوان در خود نقاط منفی و ضعف های زیادی را تصور کند و همین کمی و کاستی ها باعث ایجاد نارضایتی و فقدان حس خود ارزشمندی در او شده و با انجام رفتارهای نامناسب این نارضایتی خود را اعلام می دارد و خود را تخلیه می نماید.

عوامل ژنتیکی و بالاخره ممکن است ریشه برخی از رفتارها در عوامل وراثتی و ژنتیکی باشد.

همان طور که ملاحظه کردید نوجوان به دلایل فوق می تواند دست به رفتارهایی بزند که از دید شما بدرفتاری محسوب شود. البته بهتر است به موارد فوق موارد دیگری هم افزود و آن این است که گاهی اوقات رفتار شخص اصلا بد نیست و این شما والدین هستید که بیش از حد فرزند خود را زیر ذره بین قرار داده اید و کوچکترین رفتار او را منفی تعبیر و تفسیر می کنید.

آموزش رفتار با نوجوان - تصویر اصلی

با نوجوان پرخاشگر چگونه رفتار نماییم؟

– پسر ۱۶ ساله ام در بیرون منزل و در مارسیاه بسیار خوش رفتار است اما در منزل با ما بدرفتاری و پرخاشگری می کند .

– پسر ۱۷ ساله ام دوستی پرخاشگر دارد و فکر می کنم تحت تأثیر او، پسرم هم پرخاشگر شده. البته امسال کنکور هم دارد و تیک عصبی گرفته و مرتب گردنش را تکان می دهد و در خودکار را می جود. ماتی هم هست که منزل خود را تغییر داده ایم و به منزل جدیدی در یک محله جدید نقل مکان کرده ایم که پسرم از ابتدا با این تصمیم به شادت مخالف بود و تقریبا از همان زمان پرخاشگرتر و بددهن شد.

– هنگامی که به پسرم در برابر برخی رفتارها و اعمال واکنشی نشان داده و معترض می شوم شروع به پرخاشگری و داد و بیداد کردن و شکستن وسایل می کند.

-دختر ۱۲ ساله ام بسیار پرخاشگر و حواس پرت و فراموشکار شاده و افت تحصیلی هم پیدا کرده است.

– دختر ۱۵ ساله ام به شدت پرخاشگر شده البته در مدرسه خوب است اما در منزل با من و خواهر کوچکترش بدرفتاری می کند و مرتب سرش توی گوشی و اینترنت است و در کارهای منزل کمک نمی کند.

– پرخاشگری می تواند دلایل مختلفی داشته باشد که عبارتند از: ۱٫ تغییرات و بیماری های جسمی و کمبود برخی از پروتئین ها، ویتامین ها و املاح بدن و یا بد کارکردی غدد ۲. تقليد و الگوبرداری از اطرافیان پرخاشگر به خصوص والدين ۳. تماشای برنامه های خشن ۴. استفاده بیش از حد از اینترنت و دستگاه های الکترونیکی ۵. بلوغ و تغییرات زیستی مربوط به آن ۶. عوامل وراثتی ۷. وقوع اتفاقات ناخوشایند ۸. اضطراب در برخی افراد به خصوص پسران، اضطراب ممکن است به صورت پرخاشگری نمایان شود

بنابراین هنگام رو به رو شدن با این مشکل ابتدا باید عامل ایجاد آن را پیدا کنید. اگر در کنار پرخاشگری، فرزندتان دچار حواس پرتی و بی دقتی و افت تحصیلی شده، ابتدا به یک پزشک مراجعه کرده و مشکل را مطرح نمایید. ممکن است مشکل جسمانی باعث ایجاد این رفتار شده باشد که نیاز به درمان پزشکی و دارویی دارد. اگر خودتان یا بقیه اعضای خانواده افرادی عصبی هستید باید اول به اصلاح رفتار خود بپردازید؛ زیرا هرگز نباید انتظار داشته باشید رفتاری که از خودتان سر می زند از فرزندتان سر نزند.

گاهی ممکن است این پرخاشگری به عوامل محیلی دیگری ربط داشته باشد ؛ نوجوان متوجه شده و یا شاهد روابط زناشویی والدین بوده و در نتیجه نسبت به آن ها حس ناخوشایندی پیدا کرده و شروع به پرخاشگری و بد رفتاری می کند . به طور مثال مادری می گفتند : مدتی دختر ۱۳ ساله ام بسیار نسبت به من بی احترامی می کرد و رفتار پرخاشگرانه ای داشت. هرچه سعی کرده دلیل این رفتارش را متوجه شوم موفق نمی شدم. یک سال بعد خودش اعتراف کرد که از وقتی در مدرسه از دوستانش اطلاعاتی در مورد روابط زناشویی پیدا کرد و فهمید که همه زن و شوهرها چنین رابطه ای با هم دارند نسبت به من حس بدی پیدا کرده بود. و یا خانم دیگری می گفتند دختر ۱۲ ساله ام که ظاهرا یک بار متوجه روابط جنسی بین من و همسرم شده بود به من گفت: شما مثل خارجی ها و مثل فیلم های ماهواره رفتارهای بدی انجام می دهید و من از شما بدم می آید.

اگر نوجوان شاهد روابط زناشویی والدین بود چگونه رفتار نماییم؟

اگر نوجوان شاهد روابط زناشویی والدین بود چگونه رفتار نماییم؟

-مدت بیش پسر ۱۳ ساله ام، نیمه شب خیلی ناگهانی وارد اتاق خواب ما شد. البته اتاق کاملا تاریک بود و او هم خواب آلود بود خاطر درد معده اش نیاز به کمک ما داشت و بدون اطلاع وارد شد همسرم به دلیل شرایط کاری برخی شب ها منزل نیست بنابراین مجبور می شویم گاهی در طول روز که بچه ها مدرسه هستند با هم رابطه داشته باشیم. متأسفانه چند وقت پیش دخترم زودتر از همیشه تعطیل شد و بدون آن که ما متوجه شویم وارد منزل شد که بسیار شرایط بد و ناراحت کننده ای پیش آمد و حالا خجالت می کشم با او رو به رو شوم و احساس می کنم از آن روز به بعد او هم با من کمی به سردی رفتار می کند.

– شب گذشته پسر ۱۵ ساله ام بدون اطلاع وارد اتاق خواب ما شد و البته خیلی سریع هم از اتاق خارج شد ولی این مسئله آن قدر من و همسرم را ناراحت کرد که صبح به خاطر آن که با او رو به رو نشوم در بستر ماندم تا پسرم به مدرسه برود و حالا خیلی استرس دارم و بسیار نگران لحظه ای هستم که پسرم از مدرسه بازگردد و نمی دانم چگونه با او رو به رو شوم .

متأسفانه برخی از والدین از ابتدا و در دوران کودکی فرزند خود در مورد آموزش دو مسئله قصور می کنند. اولی آموزش معنای حریم شخصی است که هیچ گاه به کودکان خود یاد نمی دهند برای ورود به هر مکانی حتما باید کسب اجازه کنند و تا زمانی که اجازه داده نشده حق ورود ندارند و مسئله دیگر، آموزش جنسی است که برخی از خانواده ها از ارائه این آموزش به فرزندان خود تا دوران نوجوانی (و البته برخی حتی در این دوران هم حاضر نیستند به فرزندان خود آموزش دهند ) خودداری می کنند و در نتیجه کمبود آموزش در مورد دو مسئله ذکر شده، یعنی احترام به حریم شخصی و روابط و زناشویی، باعث می شود که به طور مرتب شاهد مسائلی از این دست باشم.

گاهی هم نوجوان کاملا آگاهی دارد و به عمد و کاملا برنامه ریزی شده ورد اتاق والدین می شود تا آن ها را غافلگیر کند والدین باید بدانند که فرزندانشان را حتما از دوستان و مدرسه اطلاعات زیادی کسب می کند و وقتی شما به موقع و مناسب به فرزندتان آموزش نمی دهید، فقط باعث می شوید او حریص تر و کنجکاو تر شود و وقتی در سنین بالاتر متوجه این روابط می شود، ممکن است حس بدی نسبت به شما پیدا کند و با این مسئله به راحتی کنار نیاید. برای برخی از نوجوانان، حتی اگر این مسئله غیر عادی هم نباشد با این حال ممکن است خیلی راحت نباشند که چنین رابطه ای را بین پدر و مادر خود تصور کنند و بپذیرند؛ زیرا همیشه در جامعه دور مسائل جنسی یک خط قرمز پررنگ کشیده می شود و از لحاظ فرهنگی هم طوری برداشت شده که این نیاز، نیاز خوبی نیست و به خصوص برای زنان چندان مقبول و پسندیده نیست و وقتی برخی از افراد متوجه این روابط می شوند، به خصوص نسبت به مادر خود حس بدی پیدا می کنند و یا بر عکس ممکن است حس کنند برای مادر، این رابطه یک رابطه ناخوشایند و زجر اور است و پدر به مادر ظلم می کند و آسیب می رساند. بنابراین اگر شم و فرزند خود را آگاه نکرده اید بهتر است با استفاده از کتاب های اورسی، مشاوران و یا توسل خودتان این اطلاعات را به آن ها بدهید. بدین ترتیب زمانی که فرزند شاهد روابط زناشویی شما بود، نیازی نیست به او اطلاع دهید یا احساس شرم کنید زیرا این نیاز را خدا در وجود انسان قرار داده و به همین دلیل هم حس شرم و گناه در مورد آن چه که خداوند در ما گذاشته، کام نادرست است،

خیلی عادی با نوجوان خود رو به رو شوید ولی حتما در اولین فرصت در مورد حفظ حریم شخصی تان به او تذكر دهید (مخصوصا وقتی وارد اتاق می شود و در صورتی که خود نوجوان این مسئله را پیش کشید و صحبتی کرد، خیلی عادی به او خواهید گفت که همه زن و شوهرهایی که همدیگر را دوست دارند برای ابراز این عشق و علاقه، همدیگر را بغل کرده و می بوسند و این یک مسئله کاملا عادی است. در هر صورت به یاد داشته باشید به هیچ وجه نباید احساس گناه و شرم در وجودتان باشد و مسئله را خیلی حساس و بزرگ جلوه ندهید.

فقط مواظب باشید این اتفاق مجددا تکرار نشود و اگر مطمئن نیستید که فرزندتان دستورات شما را اطاعت می کند ، حتما در اتاقتان را قفل کنید و یا اگر در طول روز با همسرتان رابطه دارید ، حتما در اتاق خواب باشید نه در هر جای منزل و حتما مطمئن شوید که متوجه ورود هر کسی به منزل خواهید شد و یا خیلی زود در معرض دید قرار نخواهید گرفت . اگر فضای منزل آن قدر کوچک است که اتاق خوابی مجزا برای خودتان ندارید، حتما بخشی از منزل را با پرده و یا درهای موقت و آماده ، به عنوان حریم شخصی تان جدا کنید و به فرزندتان هم بیاموزید که حتی وقتی شما در اتاق خود تنها هستید، نباید بدون اجازه وارد شود .

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false