×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  پنج شنبه - ۳ مهر - ۱۳۹۹  
true
false
انواع طبع و تشخیص آن - تصویر شاخص

به طور کلی چهار نوع طبع گرم ، خشک ، سرد و مرطوب وجود دارد . افراد صفراوی مزاج دارای طبع گرم و خشک ، افراد سوداوی مزاج دارای طبع سرد و خشک ، افراد بلغمی دارای طبع سرد و مرطوب و افراد دموی دارای طبع گرم و مرطوب می باشند . نکته ی قابل توجه این است که اگر در بدن فردی ، میزان هر کدام از اخلاط چهارگانه در حال تعادل باشد او دارای طبع معتدل است . ولی اگر به علل مختلف مانند تغذیه ی نامناسب ، روحیات اخلاقی نامناسب و … دو یا سه خلط در خونش بالا رفته و با یکدیگر مخلوط شود ، به طوری که از خصوصیات هر کدام از اخلاط چهارگانه در وجودش پیدا شده و باعث تغییر رفتار یا تغییر مزاج ظاهری او شود : می گوییم فرد دارای طبع مختلط است .

بیشتر بخوانید : شناخت طبع و مزاج

علت اینکه گاهی اوقات فرد در یک روز رفتارهای متفاوتی از تمام اخلاط نشان دهد نیز ممکن است همین امر باشد مثلا فردی که طبع اصلی اش سودا است در اثر اختلاط طبعش با صفرا پرخاشگری منفی نگر و کم حوصله تر می شود . بدترین نوع طبع مختلط از نظر جسمانی اختلاط دو طبع اکتسابی صفرا و بلغم است و از نظر روانی به دو طبع اکتسابی صفرا و سوداست و به این ترتیب ، دارنده ی طبع مختلط صفرا و بلغم به بیمارستان و پزشک نیاز دارد ولی دارنده ی طبع مختلط صفرا و سودا و طبع مختلط سودا و بلغم به علت از دست دادن تعادل . روحی و روانی خود به روانپزشک نیاز بیشتری خواهد داشت.

علل ایجاد طبع گرم

مواردی که موجب ایجاد طبع گرم می شوند عبارتند از : عفونت های مختلف ، غم و شادی در حد اعتدال ، خواب و بیداری در حد اعتدال ، بادکش کردن بدن (با پنبه و آتش) یا حجامت  خشک ، شنیدن خبرهای خوش و شادی آور ، مصرف خوراکیهای گرمی بخش (مثل زنجبیل، عسل، فسنجان، آبگوشت با گوشت بره و…) ، مشاغل گرم (مثل آهنگری و شاطری) ، ماساژ درمانی ، دوره های مختلف سنی مثل دورهی بلوغ ، حاملگی ، یائسگی ، پوشیدن لباس گرم یا روغن مالی بدن و … .

علل ایجاد طبع گرم

 

علل ایجاد طبع سرد

برخی از مواردی که موجب می شوند فرد طبع سرد داشته باشد عبارتند از : ترس شدید ، زندانی بودن به مدت طولانی ، غم و اندوه بیش از حد ، استفاده از گیاهان . سرد مثل کاسنی و بید ، پرخوری ، شادی بیش از حد خواب زیاد ، تحرک کم ، لذت بیش از اندازه (مثل خوردن قرص های روان گردان) ، شغل سردی بخش مثل کار در قصابی ، سردخانه ، استفاده ی زیاد از وسایلی مثل کولر يا پنکه که تأثیر سردی دارند ، خوردن خوراکی های سرد مثل سوپ جو ، آب دوغ خیار ، ماهی سرخ کرده ، ترشیجات و … .

علل ایجاد طبع مرطوب

برخی از مواردی که موجب می شوند فرد طبع مرطوب داشته باشد عبارتند از : خواب ، آرامش ، پرخوری ، سنگ کلیه ، بودن در جاهای رطوبت بخش مثل کار در شالیزار و حمام کردن با شکم پر ، خوردن غذا های رطوبت بخش (مثل آش دوغ ، کاهو و خوردن آب زیاد) ، تماس با کولر و نشستن روی زمین مرطوب و سرد ، تماس با چیزهای که گرمی لطیف می دهند و رطوبت را به جریان می اندازند مثل کار کردن در مزارع گل و گلخانه .

علل ایجاد طبع خشک

برخی از مواردی که موجب می شوند فرد طبع خشک داشته باشد عبارتند از : کم خوابی ، کم خوردن غذا ، مقاربت زياد (نزدیکی جنسی زیاد) ، استفاده ی زیاد از ملین ها (نرم کنندهی غذا) ، مصرف ادویه هایی مثل فلفل ، دارچین و زنجبیل ، استحمام بیش از حد ، استفاده از خوراکی هایی که موجب يبوست می شوند ( مثل: نعناع، موز و … ) ، خوردن خوراکی هایی که موجب خشکی در بدن می شوند مثل بادمجان سرخ کرده ، قهوه و آجیل ، داشتن حالات روحی شدید مثل خشم ، غم ، شادی ، لذت و تماس با عوامل سردی که مانع رسیدن غذا به اندام ها می شود (مثل قرار گرفتن در آب سرد یا نشستن زیاد بر روی زمین سرد) ، تماس با هر چیزی که بسیار گرم است و بر اثر آن نیروی بدن ضعیف میشود مثل کار کردن دائمی در کنار تنور و کوره ی آهنگری .

راه های تشخیص طبع

برای تشخیص طبع ، ابتدا باید سرد مزاجی را از گرم مزاجی جدا کنید . برای این کار باید ببینید که در بیشتر حالات باس زیاد می پوشید یا نه ، خصوصا در زمستان زیرا کسانی که طبع سرد دارند تحمل سرما را ندارند و کسانی که طبع گرم دارند تحمل گرما را ندارند . پس نتیجه می گیریم که سرد مزاج ، کسی است که در همه ی فصول و یا فقط در فصول سرد ، طبع سردی دارد و برعکس گرم مزاج کسی است که در همه ی فصول طبع گرمی دارد و در بیشتر اوقات سال لباس زیادی نمیپوشد . در بین سرد مزاجان ، بلغمی مزاج ها در هر چهار فصل سال احساس سرما میکنند ولی سوداوی مزاج ها ، تنها در فصول سرد سال ( زمستان و پاییز ) احساس سردی می کنند و در سایر فصول ، این گونه نیستند . اما در بین گرم مزاجان ، صفرا و در هر چهار فصل سال حرارت بدنشان بالاست و همیشه از گرما شاکی هست : دموی مزاج ها ، فقط در فصول بهار و تابستان از گرما شاکی هستند و در بقيه فصول خیلی احساس بدی ندارند .

 به طور خلاصه نتیجه می گیریم که:

۱-صفراوی ها در تمام سال، خصوصا در تابستان حرارت بدنشان بالاست، آنقدر که در هیچ فصلی نیاز به پوشاندن بدن خود با لباس گرم ندارند.

۲-دموی ها فقط در بهار و تابستان حرارت بدنشان بالاست ولی در پاییز و زمستان به لباس گرم احتیاج پیدا می کنند.

۳-بلغمی ها در تمام سال، خصوصا در زمستان نیاز شدید به پوشیدن لباس گرم دارند.

۴-سوداوی مزاجها، هم مثل دمویها فقط در فصول سرد سال (پاییز و زمستان) به لباس گرم احتیاج دارند و در سایر فصول برخلاف بلغمیها، خیلی احساس سرما نمی کنند.

افراد دیگری هم هستند که اگرچه دارای یکی از شرایط گفته شده در بالا می باشند ولی قسمتی از بدنشان (مثل نوک انگشتان ) دستشان همیشه سرد و یا همیشه گرم است (مثل کف پاها) که ممکن است این امر موجب اشتباه در تشخیص طبع آنها شود . اما باید بگوییم که علایم برخی از بیماری ها این است که قسمتی از بدن را سرد یا گرم می کنند مثلا یکی از علایم کم خونی این است که باعث سردی توکا انگشتان دست و پاها می شود و برعکس یائسگی ، باعث گرگرفتگی سر و صورت و چربی خون، موجب داغی کف پاها می شود. همچنین ممکن است بسینوزیت باعث احساس سردی شدید در پیشانی و ورم معده باعث احساس سردی زیاد در وسط قفسه ی سینه گردد. بنابراین لازم است که شما این گونه موارد استثنایی را بشناسید. مثلا ممکن است که شما در همه جای بدن و در همهی فصول سال احساس سردی کنید ولی کف پاهایتان اکثرأ داغ باشد، این بدان معناست که شما بلغمی مزاج هستند ولی در عین حال چربی خونتان هم بالاست.

یکی دیگر از راه های تشخیص طبع ، این است که افراد سردمزاج نمی توانند دوش آب سرد بگیرند ولی افراد گرم مزاج خصوصأ صفراوی مزاجها این توانایی را دارند. . همچنین افراد گرم مزاج به راحتی نمی توانند عسل آویشن میل کنند چون آویشن،  گیاهی گرم است و موجب گرمی بیشتر در عسل می شود و اگر چنانچه بخواهند عسل را با آب بنوشند بایستی آن را با آبلیمو و یا رگه ی بیشتری مخلوط کنند، و همچنین اگر در فصل تابستان و در یک موقعیت جغرافیایی گرمسیری بخواهند ! عسل بنوشند باید عسل را با آب و مقداری آبلیمو و سرکه یا به همراه غذاهای سرد میل نمایند.

راه های تشخیص طبع

 

ممکن است خانمی دارای مزاج گرم و مرطوب باشد ولی بعد از بارداری جنین دختر و زایمان به روش سزارین دچار غلبه ی مزاج سرد شود. این شخص از ویژگیهای ز قبل از بارداری خود می تواند، به مزاج خود پی ببرد و از تغییراتی که در او ایجاد شده، نوع خلطی که بر او غلبه کرده است را پیدا کند و براساس نوع مزاج جدید،  کارهای لازم را برای رسیدن به مزاج اصلی اش انجام دهد. البته باید به این نکته اشاره نمود که مزاج فرزند یک زوج که هر دو طبع گرم دارند، حتما گرم خواهد بود و تنها در صورتی مزاج فرزند آنها سرد خواهد شد که  در دوران بارداری به شدت تحت تأثیر عوامل سرد مثل قرار گرفتن مداوم در مقابل سرمای کولر، حمام رفتن زیاد و… باشد یا خوراکیهای سرد بخورد.

نکته : افراد دارای طبع سرد تمایل بیشتری به مصرف خوراکیهای گرم دارم به افراد دارای طبع گرم ، خوراکیهای ترش را دوست دارند. البته افراد گرم من و جهت افزایش انرژی خود گاهی تمایل به گرمی بیشتری پیدا می کنند. این افراد به راحتی می توانند حجم زیادی از گرمی ها مثل فلفل را بدون هیچ مشکلی میل نمایند .

راه های تشخیص طبع - تصوبر سوم

بیشتر بخوانید : خوراکی های مفید و مضر برای انواع مزاج

تشخیص طبع با توجه به گروه خون

آسان ترین راه برای تشخیص طبع مادرزادی اشخاص مطابقت دادن آن با گروههای خونی است.  هر کدام از گروه های خونی O  , A , AB و B طبع خاصی دارند که قابل تغییر نیست را برای مثال اغلب افرادی که گروه خونی A دارند طبع سوداوی، افراد دارای گروه خوئی B طبع بلغمی، گروه خونی ۰ طبع دموی و افرادی که گروه خونی ABدارند، دارای طبع صفراوی هستند.  ممکن است فردی با گروه خونی A دارای مجموعه ای از علایم بلغمی باشد که در : این صورت طبع مادرزادی او سودا و طبع اکتسابی اش بلغم خواهد بود؛ بهترین و پیشنهاد برای درمان چنین فردی، درمان طبع اکتسابی اوست نه طبع مادر زادی. دو گروه خون O و AB اکثرا طبع گرم و دو گروه خونی A و  B مثبت و منفی اکثرأ طبع سرد دارند.

هر چقدر از گروه خونی O به سمت گروه خونی AB می رویم خون کثیف تر و خشک تر می شود .

بیشترین بیماری قلبی ، واریس و گرفتگی رگ ها در گروه های خونی A و AB دیده می شود زیرا خون در آن ها خشک تر است و در نتیجه رسوبش بیشتز است (یعنی در رگ ها جاری نمی شود).

بیماریهایی مثل قند، چربی و… در گروههای خونی A و AB زودتر از سایر گروه ها ایجاد می شود و این دو گروه خونی دستگاه ایمنی ضعیف تری دارند.

تشخیص طبع با توجه به عمر

عمر انسان چهار مرحله دارد و هر مرحله به علت تغییرات مختلفی که به همراه دارد ، دارای مزاجهای مختلفی است. مثلا از لحظه تولد تا سی سالگی طبع دم و صفرا، در سن جوانی یعنی از ۳۰ تا ۴۰ سالگی طبع صفراء در میانسالی یعنی از  ۴۰ تا ۶۰ سالگی طبع سودا و در پیری یعنی بعد از ۶ سالگی طبع بلغم در فرد غلبه دارد.

نکات مهم

-هر وقت مزاج اصلی انسان تمایل بیشتری به خشکی داشته باشد او در طول عمر خود به جوانان شباهت بیشتری دارد.

– هر وقت مزاج اصلی انسان تمایل بیشتری به سردی و رطوبت داشته باشد شخص در طول عمر خود از نظر ویژگی های ظاهری و رفتاری، به افراد پیر شباهت بیشتری دارد.

-هر وقت انسان به سنی برسد که مزاج او در آن مرحله مانند مزاج اصلی اش باشد دچار بدحالی و بیماری می شود، زیرا دو مزاج از یک نوع ، در بدن او افزایش پیدا کرده است. برای مثال شخصی که مزاج اصلی اش گرم و خشک است وقتی به سن جوانی برسد دچار بیماری می شود زیرا طبع گرم و خشک در بدن او افزایش پیدا کرده، به همین دلیل بدن این فرد از حالت تعادل فاصله می گیرد و این تا زمانی که شخص مرحله ی جوانی را پشت سر بگذارد، ادامه دارد. اما بروی و اگر شخصی مزاج اصلی اش سرد و مرطوب باشد، در مرحله ی جوانی به حالت سلامتی و شادابی میرسد زیرا در جوانی گرمی و خشکی در بدن افزایش پیدا می کند و باعث تعادل سردی و رطوبت در بدن این فرد می شود.

نکته : امروزه محدوده ی سنی غلبه ی اخلاط تغییر کرده است : برای دم از جنینی تا ۱۷ سالگی ، برای صفرا از ۱۷ تا ۳۵ سالگی ، برای سودا از ۳۵ تا ۵۱ سالگی و برای بلغم از ۵۱ سالگی به بالا می باشد .

تشخیص طبع با توجه به دفع بدن

وضعیت دفع بدن از جمله عرق ، مدفوع و ادرار و بررسی رنگ و شکل آنها، یکی دیگر از راه هایی است که به تعیین نوع مزاج و طبع کمک می کند . برای این منظور لازم است تا هنگام دفع فضولات بدن خود به شکل ، رنگ و بوی آنها توجه کنید :

– اگر رنگ مدفوع یا ادرار تیره تر از حد معمول باشد این ام نشان دهنده ی غلبه ی صفرا در بدن و گرمی مزاج است .

– بی رنگ بودن یا کم رنگ بودن مدفوع و ادرار ، نشانه ی سردی مزاج است .

-اگر عرق انسان با بوی شدید و تندی همراه باشد، این امر نشانهی گرمی مزاج و غلبه ی صفرا بر بدن است.)

-اگر عرق انسان زردی بر لباس باقی نگذارد و کم بو باشد نشانه ی سردی مزاج است .

تشخیص طبع با توجه به رنگ پوست

رنگ پوست بدن علامت خوبی برای تشخیص مزاج است به این صورت که:

-سفیدی و روشن بودن رنگ پوست، نشان دهنده ی رطوبت یا مزاج بلغمی است.

– رنگ سرخ، نشانه ی حرارت و رطوبت در بدن و مزاج دموی است.

– زرد مایل به قرمز (زرد آفتابی) ، نشان دهنده ی بالا بودن گرمی در بدن و مزاج صفراوی است.

– رنگ تیره و کبود ، نشان دهنده ی بالا بودن خشکی در بدن و مزاج سوداوی است.

تشخیص طبع با توجه به خواب و بیداری

اعتدال در خواب و بیداری نشانه اعتدال مزاج خصوصا اعتدال در مغز است. مزاج سرد و مرطوب باعث پرخوابی می شود، به همین علت افراد بلغمی و دموی، به خواب بیشتری نیاز دارند. خشکی و گرمی موجب بیداری (کم خوابی) می شود، به همین دلیل افراد صفراوی و سوداوی در خوابیدن مشکل دارند و معمولا خوابشان سبک است. را خواب از بیرون، بدن را رد و از درون بدن را گرم می کند. اگر خواب در روز کوتاه باشد، درون را مرطوب و اگر طولانی باشد درون را سرد و سست می کنند. کودکان معمولا بیشتر می خوابند زیرا رطوبت بیشتری دارند و به تدریج و با افزایش سن که رطوبت مزاجی آنها کاهش پیدا می کند خوابشان نیز کمتر می شود. خواب طولانی در بدن شخص صفراوی به علت ایجاد سردی و رطوبت به کاهش حرارت بدن آنها کمک می کند و برعکس شخص بلغمی با خواب طولانی دچار افزایش خلط بلغم می شود. بیداری ضد خواب است یعنی ظاهر بدن را گرم و باطن (درون بدن) را خسته و سرد می کند و هر چه کار سنگین تر بوده و مدت زمان بیداری بیشتر باشد این حالت افزایش پیدا می کند .

راه های تشخیص طبع - تصویر شش

راههای جلوگیری از تغییر طبع

کارهایی که می توانیم انجام دهیم تا طبعمان زیاد تغییر نکند عبارتند از: پرهیز از و پرخوری، پرهیز از خوردن غذاهای نامناسب و ناسازگار با طبع خود، پرهیز از سرما و گرمای زیاد ، مهاجرت به نقاطی که دارای آب و هوای متناسب با طبع است انجام : حجامت، استفاده ی مداوم از خوراکیهای متعادل و … .

راه های تشخیص طبع - تصویر دوم

 افزایش اخلاط در بدن

گاهی اوقات ، شخص دچار افزایش خلط (يا أخلاط) یا طبعی خاص از چند ثانیه تا چندین ماه و سالن و گاهی چتی تا آخر عمر می شود، مثل پیدایش ناگهانی خلط صفرا در جریان سنین بلوغ که باعث افزایش رشد قد در فرد می شود و با پیدایش ناگهانی خلط صفرا در هنگام یائسگی در زنان که باعث گرگرفتگی، افزایش فشار و چربی خون در آنها می شود. .

علل بالا رفتن خلل دم

بیشترین علل افزایش خلط دم در افراد توع، تغذیه، ورزش، فصل بهار، عوامل ارثی تزریق خون، عوامل دارویی، فعالیت زیاد كبد، فعالیت زیاد مغز استخوان، عوامل قلبی- عروقی، دیدن رنگ قرمز و شرایط آب و هوایی می باشد.

آیا مزاج قابل تغییر است؟

هر فردی دارای دو گونه طبع اصلی و اکتسابی است . طبع اصلی هر فرد ، طبع مادر زادی اوست که از پدر و مادرش به ارث می برد . همچنین ممکن است طبع اصلی فرد با گذشت زمان ، به علت تغذیه ی نادرست شرایط آب و هوایی و شیوه ی زندگی نادرست ، تغییر کند و طبع جدیدی در او به : وجود آید که به آن، طبع اکتسابی می گویند . ناگفته نماند که در میان موجودات زنده ، مزاج انسان به میزان زیادی تغییر می کند ، ولی طبیعت یا مزاج حيوانات و گیاهان هیچ وقت به طور کامل تغییر نمی کند بلکه با توجه به شرایط آب و هوایی میزان گرمی ، سردی ، خشکی و رطوبت آنها کمی  تغییر می کند . به عنوان مثال: طبیعت سیر گرم است در هر منطقه ی جغرافیایی که کشت شود فقط با توجه به شرایط آب و هوایی ، میزان گرمی آن ، کمی تغییر می کند اما به طور کلی تغییری در کیفیت آن از نظر گرمی به وجود نمی آید و هیچ وقت طبیعت آن سرد نمی شود . البته می توان مزاج تغییر یافته  فرد را دوباره با اصلاح مزاج ، به مزاج مادرزادی . برگرداند که در بخش اصلاح مزاج به آن پرداخته ایم .

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false