×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  سه شنبه - ۵ مهر - ۱۴۰۱  
true
false
انواع مزاج

چگونه مزاج غذاها را تشخیص دهیم؟

اگر مزاج بیشتر مواد تشکیل دهنده ی غذا گرمی بخش بود ، مزاج غذا را گرم می نامیم و اگر مزاج بیشتر مواد تشکیل دهنده ی آن سرد بود ، مزاج غذا را سرد می نامیم . مثلاً برای پخت فسنجان از گردو ، نمک و رب استفاده می کنیم . چون بیشترین مواد آن گردو است و گردو مزاجی گرم دارد ، نمک نیز میزان گرمی آن را بیشتر می کند از طرفی اگر ادویه که طبعی گرم دارد به آن اضافه کنیم مزاج فسنجان گرمتر می شود ولی رب انار یا گوجه فرنگی که طبع سردی دارند تأثیری در سرد نمودن مزاج فسنجان ندارند چون بیشتر مواد استفاده شده در فسنجان گرم هستند . اما برای تهیه ی بورانی اسفناج از ماست و اسفناج استفاده می کنیم که هر دو طبع سرد دارند (هر چقدر ماست ترش تر باشد سردتر است و هر چقدر پر چرب تر باشد سردی کمتری دارد بنابراین چون بورانی بیشتر با مواد سرد تهیه می می شود؛ یک غذای سرد است .

بیشتر بخوانید : شناخت طبع و مزاج

چگونه غذایی با مزاج معتدل تهیه کنیم؟

اگر ما مزاج مواد غذایی را بدانیم ، می توانیم غذاهایی با مزاج معتدل تهیه کنیم مثلا وقتی که می خواهیم سوپ تهیه کنیم اگر از جو که دارای مزاج سرد است استفاده می کنیم ، می توانیم با اضافه کردن گندم که مزاج گرم دارد، طبع این غذا را  معتدل کنیم یا اینکه به جای استفاده از روغن نباتی در این غذا از روغن حیوانی یا روغن زیتون که دارای طبع گرم است استفاده کنیم تا غذایی با طبع معتدل تهیه نماییم . سبزی هایی که برای سوپ استفاده می کنیم نیز می توانند مزاج آن را متعادل کنند، برای نمونه سبزی های تند و تلخ مانند نعناع، پونه، مرزه، جعفری، پیاز قرمز و تره ، سبزی های گرم هستند که می توان در تهیه ی غذاهایی که دارای مزاج سرد هستند  برای متعادل نمودن آنها استفاده نمود. ادویه جاتی مثل فلفل سیاه، زردچوبه، زیره، نمک، دارچین نیز دارای طبع گرم هستند و شما می توانید با استفاده از این ادویه های گرم، غذایتان را خوشمزه تر نموده و از سردی غذا کم کرده و به این ترتیب غذایی با مزاج معتدل تهیه نمایید.

چگونه غذایی با مزاج معتدل تهیه کنیم؟

مزاج مزه ها

کدام از مزه ها و بوها نشان دهنده ی طبیعت و ویژگی خاص گیاهان هستند که تأثیرات خاصی در بدن دارند؛ خوراکی هایی که مزه ی ترش دارند مانند آبغوره، پلیمو، سماق و سرکه پس از خوردن، سردی و خشکی را در بدن بالا می برندو  زیاده روی در خوردن آنها بر روی دستگاه عصبی و تنفسی تأثیر بدی خواهد داشت. خوراکی هایی که مزه ی تلخ دارند ، گرمی و خشکی بدن را بالا می برند و امکان خونریزی را افزایش می دهند اما دستگاه گوارش را پاکسازی می کنند. . خوراکی هایی که مزه ی شیرین دارند، گرم و تر هستند و خوراکی هایی که مزه ی شور دارند، گرم و خشک اند و باعث افزایش بلغم می شوند. خوراکی هایی که مزه ی تند دارند، گرم و خشک هستند و برای افراد بلغمی مفید و برای افراد صفراوی مزاج مضر هستند. خوراکی هایی که بی مزه (گس) هستند، مزاج سرد و مرطوب دارند که مصرف بیش از اندازه ی آنها نیروی بدن را ضعیف می کند.

مزاج مزه های مختلف

مزه مزاج
ترش سرد و خشک
تلخ گرم و خشک
شیرین گرم و مرطوب
شور گرم و خشک
تند گرم و خشک
بی مزه سرد و مرطوب

مزاج لباس ها و پوشش ها

مزاج رفتارها

رفتارها نیز دارای مزاج هستند هر کدام از رفتارها می توانند گرمی بخش جسم و روح شوند. برای نمونه: صداقت، امانتداری، تواضع، مهرورزی، یکدلی، عفو و بخشش ، شجاعت، همکاری، دیدار دوستان، پرحرفی، صله ی رحم، شادی، های امیدبخش و آشتی از رفتارهای گرم هستند و به انسان انرژی می بخشند و رفتارهایی مثل: دشمنی، دروغ، تکبر، کينه، خیانت، حرص و طمع، سخن چینی ،کم حرفی، غیبت، بدگویی، حسادت، ریاکاری، گوشه گیری، قهر و دوری از جمعیت از رفتارهای سرد هستند و انسان را دچار ضعف و بی حالی و افسردگی می کنند.

افرادی که در یادگیری مسائل و نکات درسی، دقت کمتری دارند و حس می کنند توانایی آنها در درک مطالب در مقایسه با بقیه کمتر است یا صبر و حوصله ی آنها در انجام برنامه هایشان زیاد است و سر فرصت به کارهایشان می پردازند در گروه افراد سرد مزاج قرار می گیرند. همچنین افرادی که هنگام انتخاب دچار تردید می شوند و سریع تصمیم نمی گیرند، در گروه افراد سرد مزاج قرار می گیرند . افرادی که هر لحظه یک حس دارند و نظرات و احساس شان هر لحظه تغییر می کند در گروه افراد رطوبت مزاج قرار دارند.

مزاج شغل ها

اگر در کشوری هرکس با توجه به طبع و مزاجش انتخاب شده و متناسب با شغل و تخصص خودش فعالیت داشته باشد، آن کشور به سرعت پیشرفت خواهد کرد. برای مثال پزشک باید روحیه ای آرام و مهربان داشته باشد پس بهتر است مزاج مرطوب و طبایع دم یا بلغم انتخاب شود. آهنگر باید روحیه ی خشن و سخت کوشی داشته باشد که بهتر است از طبایع دم یا صفرا انتخاب شود. همچنین بهتر است بقال، عطار، نانوا و میوه فروش نیز به علت برخورد با افراد بیشتر، از طبایع آرام مثل بلغم انتخاب شوند.

معلمین و اساتید دانشگاه نیز باید روحیه ی مهربان و آرام داشته باشند،پس بهتر است از طبایع بلغم انتخاب شوند. فوتبالیستها، بسکتبالیست ها و والیبالیست ها همگی بایستی قدی بلند، خشن ها نوع گروه خونی AB (صفراوی مزاج) انتخاب شوند، اما ورزش های فکری و ظریف و آرامی مثل شطرنج و یوگا که نیاز به کار فکری و آرامش خاطر زیادی دارند، باید از بين سوداوی مزاجان و یا گروه های خونی A انتخاب شوند.

مدیران و رؤسای بانکها و ادارات نیز بهتر است از بین طبایع خشکی مثل صفرا و سودا انتخاب شوند. فرماندهان نظامی بهتر است از طبع صفرا و دم انتخاب شوند .. همچنین خلبانان هواپیما بهتر است از طبایع دم و صفرا انتخاب شوند تا هیچ گاه ترس از خطر پرواز نداشته باشند. شهرداران، فرمانداران و بخشداران به علت پرکاری مخصوص شغلشان، بهتر است از طبع دم انتخاب شوند. علاقه به شغل کارمندی و اداری مربوط به طبایع سرد سودا و بلغم است و علاقه به مشاغل آزاد و بازار که در آن ریاست و آزادی وجود دارد، جزو طبایع گرم دم و صفرا می باشد. کسی که کبد چرب دارد و دائما چرت می زند (بلغمی مزاج) بهتر است شغل رانندگی را انتخاب نکند و به افراد صفراوی مزاج که خواب کمتری دارند، شغل رانندگی را انتخاب کنند .

مزاج مردان و زنان

مزاج مردان نسبت به زنان گرم تر و خشک تر است و مزاج زنان بیشتر به سردی و تری تمایل دارد، به همین علت خانم ها بیشتر از آقایان دچار بیماری هایی مثل درد مفاصل می شوند و ضعیف تر از آقایان هستند. همچنین مردان، صفرای بیشتری نسبت به زنان دارند و زنان بلغمشان نسبت به مردان زیادتر است. به همین دلیل است که زنان منطق بیشتری نسبت به مردان دارند و مردان عصبی تر و غیرمنطقی تر هستند.

مزاج رفتارها

مزاج اندام های مختلف بدن

با شناخت مزاج اندام های بدن می توانید با توجه به طبعتان از بروز بیماریها جلوگیری کنید برای مثال قلب، گرم ترین و خشک ترین عضو بدن است که اگر به هر علتی این حرارت و خشکی از دست برود، قلب بزرگ شده و ناراحتی های قلبی ایجاد میشود. . کبد، گرم ترین و مرطوب ترین عضو بدن است، چون مهم ترین عامل رشد و تغذیه ی بدن انسان است و رشد بدن با گرمی و رطوبت کافی به وجود می آید. استخوان ، سردترین عضو بدن است که اگر رطوبت آن زیاد باش د، موجب نرمی استخوان می شود. چربی، سرد و مرطوب است. مغز هم سرد و مرطوب است، به این علت که با ورود اطلاعات زیاد به آن ، دچار گرمی و خشکی نشود، چون گرمی و خشکی موجب بی خوابی و اضطراب می شود.

مزاج فصل ها

مزاج فصل ها

هریک از فصول چهارگانه ی سال ویژگی هایی دارند که بر حالات بدن آدمی تأثیر می گذارند :

فصل بهار

مزاج فصل بهار گرم و مرطوب یا به عبارتی معتدل است؛ بهار، خون را به حالت اعتدال میکشاند، رنگ چهره را سرخ می کند و گرمای موجود در آن مثل تابستان آنقدر شدید نیست که خون را بسوزاند و رنگ چهره را به زردی بکشاند. مزاج فصل بهار با مزاج کودکان و نوجوانان سازگار است. خونریزی از بینی، تشدید بیماری های روانی در افراد سوداوی مزاج، پیا۔ابت و دمل، پیدایش خلط خونی در دهان و حساسیت، از جمله بیماری های شایع درار فصل می باشد که به علت افزایش خلط سودا در خون بدن می باشد. رای معالجه بیماری های بهاری، انجام فصد خون، حجامت، خوردن انا ملین (نرم کننده)، مدر (ادرارآور) و استفراغ اور و پرهیز از پرخوری و نوشید. . مایعات زیاد در این فصل برای رقیق کردن اخلاط زیاد شده در خون مفید است.

فصل تابستان

مزاج فصل تابستان گرم و خشک است. در این فصل خلط صفرا در بدن افزایش یافته و خلط بلغم کاهش می یابد. به همین دلیل در این فصل، افراد صفراوی مزاج (۲۰ تا ۴۰ ساله) آسیب می بینند ولی پیران (افراد بالای ۶۰ سال) نیرو می گیرند و حالشان بهتر می شود. همچنین به علت گرمی و خشکی هوا، افرادی که از نظر جسمی ضعیف می باشند. در شرایط خطرناکی قرار می گیرند. – بیماری هایی که در این فصل بروز می کند عبارتند از: تب، لاغر شدن جسم، درد گوش، عفونت چشم و سایر بیماری های چشمی و جوشهای صفراوی (مثل اکنه). میل کردن نوشیدنی های خنک یا ترش مزه و سبزیها و میوه های تازه مانند: هندوانه، خیار، کاسنی، شربت آبلیمو، شربت زرشک و … در فصل تابستان مفید هستند.

فصل پاییز

 مزاج فصل پاییز سرد و خشک است. پاییز، فصل کاهش خلط خون می باشدة آن فصل به علت خشک بودن هوا، برای افراد پیر مناسب نمی باشد. در فصل پاییز، طحال بزرگتر شده و موجب کم خونی می شود، نیروی هاضمه و نیروی دفعی بدن ضعیف می شوند. بیماری های فصل پاییز که به علت افزایش خلط سودا بروز می کند عبارتند از :

خارش پوستی ، اگزما، خشکی و پوسته پوسته شدن پوست، کچلی، انواع سرطان لانها اكثرا به علت افزایش خلط سودا در بدن می باشند)، بزرگی طحال، ، تکرر ادرار، درد مفاصل، درد سیاتیک، درد پشت و درد رانها، يبوست، بیماریهای ریوی، پیدایش یا بروز بیماریهای عفونی خطرناک مثل سل. خوردن میوه های پاییزی و مرکبات در فصل پاییز بسیار مفید است زیرا باعث رقیق شدن خون و تولید خون تازه و سالم در بدن می شود (باید از میوه های پاییزی ترش، قبل از غذا و از میوه های پاییزی شیرین بعد از غذا استفاده نمود).

فصل زمستان

فصل زمستان دارای طبع سرد و مرطوب است. در این فصل از میزان خشکی هوا کم شده و رو به رطوبت می رود.

انجام حجامت در این فصل توصیه نمی شود، خصوصا در مورد افراد بلغمی که سرد مزاج هستند . در ایران و زمستان بیشتر از هر فصل دیگری خلط سودا را از بین می برد زیرا در آن هوا سرد بوده و روز کوتاه و شب دراز است و بالعكس خلط بلغم را بالا می برد. بیماری های فصل زمستان عبارتند از: بیماریهای عفونی، سرماخوردگی، گرفتگی صدا، گلودرد، پهلودرد، سنگ کلیه و مثانه، پشت درد، بیماریهای عصبی و سردردهای مزمن (مثل سینوزیت و میگرن). در این فصل، مصرف غذاهای پخته شده و گوشت کباب شده مثل گوشت شتر که دارای طبع گرم می باشد برای تعادل مزاج افراد بلغمی، بسیار مفید می باشد.

نکات مهم

بیشترین میزان خلط دم که قسمت اصلی خون است در بهار و کمترین میدا در پاییز دیده می شود. از بیشترین میزان خلط بلغم در زمستان و کمترین میزان آن در پاییز دیده می شد بیشترین میزان خلط صفرا در تابستان و کمترین میزان آن در زمستان دیده می شود، زیرا صفرا از سوختن اخلاط دم و بلغم به وجود می آید و زمستان فصل تولید اخلاط است نه فصل سوزاندن اخلاط

-بیشترین میزان خلط سودا در پاییز و کمترین میزان آن در زمستان می باشد!!

-بهار برای همه ی سنین به خصوص کودکان و نوجوانان زیر ۲۰ سال (یعنی دموی مزاجان) خوب است.

-تابستان برای افراد پیر بالای ۶۰ سال (یعنی بلغمی مزاجان) مفید است.

– پاییز برای هیچ دوره ای از عمر مفید نیست! زیرا در این فصل، خلط خون و بلغم (که اخلاط مهمتر خون هستند) به حداقل میزان خود در طول سال می رسند. به همین دلیل افراد پیر در این فصل بیشتر می میرند و از طرفی خلط سودا در این فصل افزایش پیدا می کند.

– زمستان برای سنین جوانی (۲۰ تا ۴۰ سالگی) مناسب است چون بلغم در این فصل افزایش پیدا می کند و همچنین برای سنین میانسالی (۴۰ تا ۶۰ سالگی) به علت حذف سودا از خون مفید می باشد.

– در طول یک سال قمری، بیشترین زمان افزایش اخلاط، مربودا به دوازدهم تا پانزدهم هر ماه قمری است، بنابراین انجام حجامت در این اوقات بسیار مفید و مؤثر خواهد بود.

مزاج کوه ها و دریاها

اگر کوهها در جنوب شهر باشند هوای شهر بسیار سرد و اگر کوهها در شمال شهر باشند هوای شهر گرم است. اگر دریا در جنوب شهر باشد هوای شهر بسیار گرم و مرطوب و اگر دریا در شمال شهر باشد، هوای شهر بسیار سرد و مرطوب می شود.

مزاج لباس ها و پوشش ها

لباس هایی که می پوشیم نیز دارای مزاجی از نوع سردی و گرمی هستند و می توانند موجب ایجاد سردی و گرمی در بدن شوند. برای نمونه لباس پشمی گرم است، ابریشم خیلی گرم است، کتان و لباس هایی از جنس پلاستیک (آکرولیک) سرد هستند، فرش ماشینی سرد است و کسی که روی این فرش میخوابد احساس سردی می کند، به همین دلیل در مناطق سردسیری مانند آذربایجان، اردبیل، زنجان و کردستان از تشکهای پشمی استفاده می شود، ولی در مناطق گرمسیری مانند کاشان و یزد از تشک های پنبه ای استفاده می کنند. در مناطق سرد و مرطوب مانند شمال ایران از نمد استفاده می کنند که یک نوع فرش ساخته شده از پشم فشرده است و در مناطق گرم و مرطوب مانند جنوب ایران از حصیر استفاده می کنند.

مزاج لباس ها و پوشش ها

مزاج مناطق جغرافیایی

مزاج مردم هر منطقه به محیط جغرافیایی آن منطقه نیز بستگی دارد برای مثال مزاج مردم مناطق کوهستانی مثل دماوند، سرد و خشک، ساکنان مناطق بیابانی مانند استان یزد، گرم و خشک، ساکنان مناطق کنار دریا که در جنوب آنها کوه قرار دارد مثل حاشیه ی شمال ایران و اطراف دریای مازندران، سرد و مرطوب است و مردم این مناطق به علت رطوبت بالا معمولا آرام و صبورند، همچنین بیماریهای مفصلی در این مناطق به خصوص در خانم ها بیشتر دیده می شود؛ به همین دلیل در رژیم غذایی این مناطق سیر، پیاز و سیاه دانه بیشتر استفاده می شود.

مزاج رنگها

همان طور که خوردن غذاهای نامناسب موجب بروز بیماری می شود ، تماشای رنگ های نامناسب نیز در جسم و روح فرد تأثیرگذار است به همین دلیل افراد باید با توجه به مزاج خود، رنگهای مختلف را تماشا و یا از تماشای دائمی رنگهای نامناسب با مزاجشان خودداری کنند. مزاج برخی رنگها به این ترتیب است: رنگ آبی آسمان، رنگی معتدل و مناسب با مزاج همهی انسان ها است. رنگ سبز نیز رنگی معتدل و آرام بخش است بنابراین به انسانهای ناامید و افسرده توصیه می شود از رنگ سبز استفاده کنند. رنگ سفید و سیاه طبع سرد دارند البته میزان سردی رنگ سیاه بیشتر از رنگ سفید است به همین دلیل می توانیم بگوییم رنگ سیاه سرد و خشک و رنگ سفید سرد و مرطوب است و تماشای مداوم این رنگ ها موجب منفی نگری ، ناامیدی و غم می شود.

مزاج عطرها

عطرها نیز هر کدام مزاج مخصوصی دارند که شناخت و استفاده از آنها به حفظ سلامتی بدن کمک می کند مثلا یک فرد گرم مزاج با بوییدن عطر گرم ، دچار سردرد می شود ولی همین بوی گرم موجب آرامش فرد سردمزاج می شود . برعکس این حالت، یعنی وقتی فرد سردمزاج، بوی ترشی و یا هر بوی سرد دیگری را بو کند، موجب ایجاد درد و بی حوصلگی در او می شود. عطر گل نه دی، ال مریم و گل یاس. عطرهای گرم و لطیف هستند، عطرهایی مانند عطر بوی مشک خیلی گرم است”. بوی سرکه، آب لیمو، ترشیها، برای ایدی و بوی لجن، از بوهای سرد هستند، وی مواد شیمیایی مانند مواد سفید کننده، بنزین، نفت، ضدعفونی کننده ها اثرات سردی بخشی برای مغز دارند و بوهای سرد می باشند که بو کردن دائمی آن ها موجب مشکلات عصبی و حتی فراموشی می شود .

مزاج عطرها

زوج مناسب هر مزاج

بر اساس طب سنتی، انسان ها دارای مزاجهای مختلفی هستند و این اختلاف در مزاج ها، باعث بروز اختلاف در نیازها، استعدادها، تواناییها، افکار و… در میان آنها می شود.

همان طور که گرمی، سردی، رطوبت و خشکی می توانند آثار خوب و یا بدی بر یکدیگر داشته باشند در مورد دو انسان با مزاج های متفاوت که می خواهند باهم زندگی کنند نیز این مسأله وجود دارد. بنابراین شناخت مزاجها می تواند یکی از مهمترین روشها برای انتخاب همسر مناسب و داشتن یک زندگی موفق زناشویی باشد. به طور کلی حالت مطلوب در ازدواج، این است که دو نفر با مزاج نزدیک به هم با یکدیگر ازدواج کنند تا بهتر همدیگر را درک کرده و با مشکلات کمتری مواجه شوند. در واقع باید هر دو گرم مزاج یا هر دو سرد مزاج باشند مثلا هر دو صفراوی مزاج یا دموی مزاج یا یکی از زوجین صفراوی مزاج و دیگری دموی مزاج باشد یا اینکه هر دو بلغمی مزاج یا هر دو سوداوی مزاج باشند. اگر دقت کنیم می بینیم که بسیاری از اختلافات زوجین به علت ناسازگاری مزاج آنها با یکدیگر می باشد که با اصلاح مزاج می توان بسیاری از آنها را حل نمود. برای مثال اگر یک مرد گرم مزاج (صفراوی) با یک زن سرد مزاج (بلغمی) ازدواج کند، ممکن است کوچکترین اختلاف بین آنها این باشد که چون زن سرد مزاج است در فصل بهار در و پنجره های خانه را می بندد تا سردش نشود و مرد اعتراض می کند که من گرمم شده و در را باز می کند و زن شکایت می کند که من سردم می شود یا اینکه وقتی می خواهند به مهمانی بروند، مرد (گرم مزاج) خیلی سریع آماده می شود و زن که سرد مزاج است، خیلی آرام و باحوصله خود را آماده می کند به همین دلیل مرد هم عصبی شده و مدام غر می زند. این مسائل جزئی در دراز مدت می تواند زمینه ی اختلافات بیشتر یا حتی جدایی زوجین را به وجود آورد.

در صورتی که زوجین بدون در نظر گرفتن مزاج یکدیگر با هم ازدواج نموده باشند می توانند با تغییر روش زندگی شان و استفاده از روشهایی مثل استفاده از مصلح، حجامت و… مزاج خودشان را اصلاح نمایند تا با مشکلات کمتری مواجه نشوند.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false