×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  جمعه - ۲۶ شهریور - ۱۴۰۰  
true
false
تاریخچه مامازند ( پاکدشت ) - درباره پاکدشت

مامازند اسم دیگر شهر پاکدشت است ؛ مادر کریم خان زند در این محل قلعه ای داشت که به مادر زند معروف بوده است. در واقع مامازند‌ یکی‌ دیگر از آبادی های‌ عزیزخانی‌ است‌ که‌ از اراضی‌ بسیار مرغوبی‌ بهره‌ مند بود. آنچه‌ در خصوصی‌ قدمت‌ آن‌ باید اشاره‌ داشت‌ آن است‌ که‌ این‌ آبادی‌ مانند روستاهای‌ اطراف‌ خود دارای‌ سابقه‌ طولانی‌ سکونتگاهی‌ نمی ‌باشد چرا که‌ در سفرنامه‌ ناصرالدین‌ شاه‌ که‌ توسط‌ اعتماد السلطنه‌ تنظیم‌ یافته‌ علیرغم‌ اینکه‌ مشخصات‌ و برخی‌ اطلاعات‌ پیرامون‌ روستاهای‌ این‌ منطقه‌ گزارش‌ نموده‌ اما نامی‌ از این‌ آبادی‌ به‌ میان‌ نیاورده‌ است‌. بنابه گفته‌ اهالی‌ آبادی‌ پلشت ‌، در گذشته‌ بیشتر زمینهای‌ مزروعی‌ این‌ آبادی‌ متعلق‌ به‌ آنها بوده‌ که‌ بعدها به‌ صاحبان‌ فعلی‌ آنها واگذار گردید.

بیشتر بخوانید : لیست بناهای فرهنگی و تاریخی شهرستان پاکدشت

موقعیت مکانی مامازند

این‌ آبادی‌ از لحاظ‌ موقعیت‌ جغرافیای‌ از سمت‌ شمال‌ به‌ جاده‌ اصلی‌ تهران‌- مشهد و نهر بزرگ‌ که‌ از رودخانه‌ جاجرود منشعب‌ می‌باشد بنام‌(لات‌ محمد آباده‌) و از سوی‌ جنوب‌ به‌ اراضی‌ روستای‌ پاکدشت‌ و نهر بزرگ‌ دیگر بنام‌ « لات‌ جیتو» از سوی‌ غرب‌ به‌ روستاهای‌ پلشت‌ و قوهه‌ و از شرق‌ به‌ اراضی‌ روستای‌ کبود گنبد و رودخانه‌ جاجرود محدود می‌باشد در مورد وجه‌ تسمیه‌ این‌ آبادی‌ اسناد تاریخی‌ معتبر متقنی‌ وجود ندارد اما نقل‌ شده‌ است‌. در عهد زندیه‌ ندیده‌ مادر کریم‌ خان‌ زند در این‌ آبادی‌ سکونت‌ داشته‌ و برهمین‌ اساس‌ این‌ نام‌ را بر این‌ مکان‌ نهادند

بنابراین‌ نتایج‌  تحقیقات‌ محلی‌ انجام‌ شده، رونق‌ زندگی‌ در این‌ محل‌ به‌ عهد ناصری‌ قاجار برمی‌گردد. یعنی‌ زمانیکه‌ این‌ اراضی‌ به‌ تصرف‌ عزیزخان‌ خواجه‌ در آمد. گویند قبل‌ از آن‌ در میان‌ این‌ اراضی‌ تنها یک‌ قلعه‌ متروک‌ وجود داشته‌ که‌ آثار آن‌ تا چندین‌ سال‌ پیش‌ وجود داشت‌ و بجز آنهم‌ هیچ‌ بنای‌ دیگری‌ نبوده‌ و این‌ قلعه‌ فقط‌ در فصل‌ تابستان‌ مورد استفاده‌ کارگرانی‌ که‌ برای‌ دروی‌ مزارع‌ گندم‌ این‌ ناحیه‌ از شهرستانهای‌ دیگر می‌آمدند قرار می‌گرفت‌ و در بقیه‌ ایام‌ سال‌ متروک‌ و خالی‌ می ماند. ولی‌ وقتی‌ که‌ عزیزخان‌ چنان‌ به‌ این‌ منطقه‌ آمد فردی‌ را بنام‌ علی‌ که‌ اهل‌ کرمان‌ بوده‌ و بعدها به‌ بلوک‌ باشی‌ ملقب‌ شد به‌ در این‌ محل‌ آورد و در قلعه‌ فوق‌ آنرا مستقرنمود. بعد از گذشت‌ یکسال‌ که‌ به‌ کشت‌ و زرع‌ پرداخته‌ بود محصولات‌ خوبی‌ را تولید نمود به‌ همین‌ خاطر سرپرستی‌ دیگر بلوکات‌ را به‌ آن‌ واگذار نمود و ایشان‌ بنام‌ علی‌ بلوک‌ باشی‌ معروف‌ گشت‌ و بنابه‌ در خواست‌ عزیزخان‌ تعدادی‌ از بستگان‌ خود را با اهل‌ خانواده‌ از کرمان‌ به‌ این‌ محل‌ انتقال‌ داد وآنان‌ و برای‌ همیشه‌ در مامازند‌ ساکن‌ شدند. بدین‌ ترتیب‌ اولین‌ ساکنان‌ آن خانواده‌ کرمانی ها بودند. در این‌ آبادی‌ استقرار یافته‌ که‌ بتدریج‌ خانواده‌ های‌ دیگر به نام های‌ اسدبیک‌ و خراسانی ها به‌ جمع‌ آنها اضافه‌ شدند.

بیشتر بدانید : فرهنگ و اقتصاد در شهرستان پاکدشت از زبان استاد قنبرعلی کرمانی

سکنه مامازند

نتایج‌ مطالعات‌ محلی‌ نشان‌ می‌دهد در اواخر دوران‌ قاجار تعداد جمعیت‌ ساکن‌ این‌ آباد که‌ عمدتا در داخل‌ قلعه‌ می ‌زیستند حدود ۱۰ الی‌ ۱۵ خانوار بوده‌ است‌. همان گونه‌ که‌ گفته‌ شد با روی‌ کار آمدن‌ رضاخانی‌ این‌ املاک‌ به‌ آن‌ واگذار گردید. اما در این‌ فاصله‌ زمانی‌ یعنی‌ دوران‌ حکومت‌ رضاخان‌ تحولات‌ فضایی‌ و فرهنگی‌ این‌ آبادی‌ آغاز گردید با گذشت‌ زمان‌ و شروع‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ که‌ با سقوط‌ رضاخان‌ همراه‌ بود.

صحنه‌ سیاسی‌ این‌ کشور به دست‌ آمریکای ها افتاد و آنان‌ بر اساس‌ سیاست‌ نفوذ در کشورهای‌ جهان‌ سوم‌ اقدام‌ به‌ یک‌ سری‌ کمک ‌های‌ اقتصادی‌ نمودند. در همین‌ راستا آمریکائی ها در این‌ منطقه‌ برای‌ تشکیل‌ سازمان‌ اصل‌ چهار ترومن‌ به‌ مطالعه‌ پرداختند و نهایتاً باغ‌ انگوری‌ این‌ آبادی‌ را برای‌ مقصود خود انتخاب‌ نمودند. سپس‌ در همان‌ سال‌ ساختمان های‌ اداری‌ ،انباری‌ سازمان‌ احداث‌ گردید بدین‌ ترتیب‌ این‌ تشکیلات‌ فعالیت‌ خود را در مامازند‌ آغاز نمود و به‌ مدد طرح ها و برنامه‌های‌ سازمان‌ اصلی‌ چهار برای‌ اولین‌ بار در این‌ منطقه‌ در سال ‌ ۱۳۲۵ آب‌ لوله‌ کشی‌ حمام‌ با آب‌ سرد و گرم‌ بصورت‌ بهداشتی‌ ساخته‌ شد.

همچنین‌ در زمینه‌ فعالیت‌ های‌ کشاورزی‌ در حالیکه‌ در روستاهای‌ اطراف‌ کار با گاو بصورت‌ یدی‌ انجام‌ می‌گرفت‌. در این‌ آبادی‌ از وسایلی‌ از قبیل‌ تراکتور دیسک‌ استفاده‌ می‌ شد.

مامازند در دوران پهلوی

پس از استقرار مشروطه بدليل اينكه بسياري از اهالي روستا هاي خالصه خود را رعيت شاهان قاجار ميدانستند از طرفداران قاجاريان بودند و حتي پس از كودتاي سوم اسفند ۱۲۹۹ نيز بازماندگان خاندان قاجار روي قواي طرفداران خود در اين منطقه حساب مي كردند. عده ای از قاجار در مامازند جمع شدند (به تحریک حسین آقا دولو قاجار مالک حسین اباد قجر) وبا نیروی پانصد نفره به سمت تهران حرکت کردند تا جلو کودتای سیا را بگیرند و احمد شاه را به حکومت برگردانند اما رضا خان با تطمیع بین انان تفرقه انداخت ….” به همین دلیل در سال ۱۳۰۴ رضا خان که برای سیزده بدر به پلشت آمده بود در باغ چهار هکتاری دستور تخریب قلعه مامازن را داد و خراسانی ها را مجبور به تخریب کاشانه خود کرد ……”سياست انتقال و اسكان عشاير و سران آنها به دشت ورامين كه از قرنها قبل آغاز شده بود، در دوره رضا شاه نيز ادامه يافت (و حتي آيت الله مدرس نيز مدتي در اين منطقه در حالت تبعيد بود) و سياست مبارزه با مذهب او در اينجا نيز اجرا شد، به طوريكه مطلعين اعتقاد به كاهش تدريجي روحانيون و وعاظ در اين زمان را دادند.

مناطق تصرف شده

رضاخان در اين منطقه چون خيلي از نقاط ديگر كشور املاك و روستاهايي را ضبط كرد روستاهايي كه در سالهاي ۱۳۱۷-۱۳۲۰ تصرف كرد عبارتند از: حصاركلك، ارمبويه، پلشت، يبر و داغلان، خاتون آباد، مامازند، جيتو، قوهه . . . و در شهريور ۱۳۲۰ هنگام خروج از ايران در دفترخانه اصفهان آنها را به وليعهد خود واگذار نمود. بعضي از اين روستاها بعد از شهريور ۱۳۲۰ به مالكين آن واگذار شد كه تعدادي از آنها طبق مصوبه مجلس در سالهاي ۲۹ و ۱۳۲۸ مجدداً به تصرف محمد رضا شاه درآمد كه روستاهاي مامازن، پلشت، قوهه، قلعه نو، ارمبويه (املاك عزيزخاني) را در سال ۱۳۲۳ به هنرستان دخترانه و پرورشگاه يتيمان شاهپور (متقين) واگذار كرد.

true
true
true
true
  1. افشین بهرامی

    اجداد من تا من متولد این منطقه هستیم و این اکاذب و جفنگیات را برای اولین بار است که می شنوم‌.

    • raad

      ممنون از انتقادتون
      این مطالب از کتاب های ناشرانی که در رابطه با این شهر کتاب منتشر کردند و طبق گفته بومیان محترم این شهرستان گردآوری و داخل سایت قرار گرفته ، در رابطه با صحت و سقم مطالب عذر بنده را بپذیرین. اگر اطلاعاتی صحیح از این شهر دارین ارسال بفرمایید به شماره واتساپ ۰۹۱۵۸۱۲۹۱۸۰ حتماً بررسی و اصلاح می شود.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false