×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  سه شنبه - ۵ مهر - ۱۴۰۱  
true
false
تعریف شخصیت و ارزیابی آن - تصویر اصلی

هر انسانی در نوع خود منحصر به فرد است با وجود این ، بین بسیاری از انسان ها آن قدر شباهت وجود دارد که بتوان نکات مشترکی را در نظر گرفت . اگر چه روان شناسان وجود شباهت هایی بین افراد را قبول دارند ولی توجه آنها بیشتر به تفاوت های افراد از یکدیگر معطوف است . چرا عده ای موفق و بعضی ناموفق اند ؟ چرا برداشت های افراد از امور متفاوت است ؟ تنوع استعدادها از کجا ناشی می شود ؟ چرا عده ای به بیماری های روانی مبتلا می شوند در حالی که دیگران در همان شرایط سالم می مانند و… . روان شناسان به روابط پیچیده میان جنبه های مختلف کنش انسان ، از جمله یادگیری ، ادراک ، انگیزش ، تفکر ، عواطف ، احساسات ، هوش و… می پردازند . به این ترتیب شخصیت را باید چگونه تعریف کنیم ؟

بیشتر بخوانید : چگونه شخصیت شما بر شخصیت فرزندانتان تأثیر می گذارد ؟

تعریف شخصیت و ارزیابی آن - تصویر یک

شخصیت چیست ؟

درک نحوه عمل این فرآیندها با همدیگر و تشکیل یک کل یکپارچه اغلب فراتر از شناخت هر یک از آنها به طور جداگانه است . انسان به صورت یک کل سازمان یافته عمل می کند و در پرتو چنین کلیت و سازمانی است که باید شناخته شود . کمتر جنبه ای از کنش انسان را می توان تصور کرد که شخصیت وی را منعکس و بیان نکند . دامنه تعاریف موجود از فرایندهای درونی ارگانیزم تا رفتارهای مشهود ناشی از تعامل افراد در نوسان است . نظری اجمالی به تعاریف آن ، نشان می دهد که تمام معانی آن را نمی توان در یک نظریه خاص یافت بلکه در حقیقت ، تعریف آن بستگی دارد به نوع نظریه هر دانشمند دارد.

نظریه دانشمندان در رابطه با شخصیت

” وارن “، این کلمه را مجموع خصوصیات شناختی ، عاطفی ، ارادی ، فیزیولوژیک و مورفولوژیک میداند .

” آلپورت ” آن را سازمان پویای جنبه های روانی- جسمانی» می داند که تعیین کننده فكر و رفتار هستند .

“شلدون “سازمان پویای جنبه های شناختی، عاطفی، ارادی، فیزیولوژیک و مورفولوژیک یاد می کند.

“پیه رون ” منزله حالت توحید یافتگی فرد همراه با کلیه خصوصیات افتراقی و روش های رفتاری وی می داند.

“فروید ” رهبر روان تحلیل گری ، شخصیت را توحید یافتگی «بن»، «من» و «فرامن» می داند.

از نظر ” یونگ “توحید یافتگی جنبه های مختلف ناهشیاری شخصی و گروهی، عقده ها، ارکی ، تایپ ها ، پرسونا، آنیما و آنیموس است.

” آدلر ” عقیده دارد  «سبک زندگی» است و سبک خاصی که هر کس برای کنار آمدن با محیط به کار می بندد.

” کتل ” این عبارت را از سازمانی می داند که ما را در پیش بینی رفتار افراد در موقعیت های گوناگون یاری می دهد.

از نظر ” هیلگارد ” ویژگی هایی است که فرد را قادر به ایجاد ارتباط با دیگران می سازد و تحقق «احترام به خود» را تسهیل می کند.

از نظر ” کرج ” و ” کراچفیلد ” عبارت است از الگوهای رفتار و روش های کاملا مشخصی که آدمیان در مقابله با کنش ها و مواجهه با امور روزمره زندگی به کار می برند. «واتسن» رهبر رفتاری نگری، آن را مجموعه ی سازمان یافته ای از عادات می داند که به طور ثابت و تغییر ناپذیر قابل مشاهده باشند .

” گاتری” آن را دسته ای از عادات میداند که از لحاظ اجتماعی واجد اهمیت هستند و کمتر دستخوش تغییر می شوند.

“جرج کلی ” آن را روش خاص هر فرد در جستجو برای پیدا کردن و تفسير معنای زندگی می داند.

از نظر “مایلی ” یک کلیت روان شناختی است که فرد معینی را مشخص می کند.

از نظر “پیاژه” عبارت است از تعادل های پی در پی یک فرایند سازشی از نوع زیست شناختی .

” منصور ” معتقد است که تحولی است و هر نوع تعریفی درباره آن به منزله نقطه توقف درباره یک فرایند است و با توجه به فراگیر شدن «روانشناسی ژنتیک» نه تنها از لحاظ روش شناختی بلکه از لحاظ محتوایی، اعتقاد به تعریفی دارد که گمان می کند برای وضع کنونی کاملا موجه و متناسب است و آن این است که شخصیت فرد را در هر لحظه ای از تحول وی، به منزله تظاهر با تجلی ظرفیت سازشی فراگیر او قلمداد کنیم. یعنی اگر آن را به عنوان کامل ترین گستره روانشناختی انسان شناخته می شود در حکم رفتاری است که به صورت انگیخته و جهت یافته در او می بینیم. پس در هر لحظه ای از تحول فرد، ما در حقیقت با نوعی از تجليات روانی وی روبرو هستیم که این تجلیات به منزله سازش فراگیر او تلقی می شود.

بیشتر بدانبد : درباره شخصیت شناسی چه می دانید؟

کاربردهای گوناگون شخصيت

از این واژه در موارد گوناگون استفاده شده است . یکی از موارد کاربردی آن هنگامی است که موضوع مهارت ها و کارآیی های اجتماعی مطرح باشد . در این صورت شخصیت یک فرد بر اساس کار آیی و کفایت وی ارزیابی می شود، . نوعی کارآیی که به ایجاد کنش های مثبت در افراد مختلف و در اوضاع و احوال گوناگون منجر شود . به طور مثال وقتی مدیری از کارمندی که دارای این ویژگی  نامتعادل است ، سخن می گوید به فردی اشاره می کند که مهارت های لازم برای برقراری کنش های متقابل، رضایت بخش و بهنجار را با دیگران دارا نیست . کاربرد دیگر هنگامی است که از توانایی های فرد برای تحت تأثیر قرار دادن دیگران سخن به میان می آید. وقتی از واژه هایی چون پرخاشگر و یا نافعال، مطیع و فرمانبردار و با رهبر سخن می گوییم، بیشتر به ویژگی هایی اشاره می کنیم که در ایجاد واکنش در دیگران نقش گویاتری را دارا بوده اند. تعریف «هیلگارد» از جمله تعاریفی است که این دو مورد از کاربرد این واژه را به مفهوم وسیعتری در بر دارد.

در برخی از تعاریف به برشمردن آن دسته از خصوصیاتی که بتوانند فرد را از دیگران متمایز سازند اشاره شده است . در این مورد می توان به تعریف «کرچ» و «کراچفیلد» و مایلی» اشاره نمود. در این تعریف کنش های معین و متمایزی را به آن نسبت می دهند.

بیشتر بخوانید : شخصیت وابسته و درمان آن

تعریف شخصیت و ارزیابی آن - تصویر دو

روشهای ارزیابی شخصیت

در ارزشیابی شخصیت ، روش بررسی جامع، «مشاهده مستقیم رفتار است، چه اعمال روزمره اند که در موقعیت های عملی، در خانواده، در محل کار، در روابط و مناسبات با اشخاص خودی با بیگانه و دوستان، اعم از بی اعتنا با متخاصم، تشکیل دهنده حالت با طرز بیان خاص دآن است . ولی به دلیل اینکه نمی توان در عمل مجموعه رفتار یک شخص را مشاهده کرد، ناگزیریم روش های مخصوصی را به کار بندیم. این روش ها شامل بررسی زندگی نامه خود نوشته و دیگر نوشته، بررسی قیافه، خط و بیان، ارزیابی آن در موقعیت های تجربی (آزمایشی)، آزمونهای عینی (پرسشنامه ها) ، آزمون های فرافكن و… است. با استفاده از این روش ها، روان شناسان به ارزیابی مراجعان خود می پردازند.

به عنوان مثال: روان شناسان بالینی می کوشند به وسیله ارزیابی آن  مراجعان خود، فرق گذاری بین رفتارها و احساس های بهنجار و نابهنجار، نشانه های بیماری آنها را درک کنند. آنها به وسیله این ارزیابی می توانند اختلال ها را تشخیص دهند و بهترین درمان را تعیین کنند.

روان شناسان آموزشگاهی، شخصیت دانش آموزانی را که به آنها ارجاع داده می شوند ارزیابی می کنند تا علت مشکلات سازگاری با یادگیری را مشخص کنند. روان شناسان صنعتی – سازمانی، از این واژه را برای انتخاب بهترین داوطلب برای شغلی بخصوص ارزیابی می کنند. روان شناسان مشاوره ای ، از آن را برای یافتن بهترین رشته تحصیلی یا شغل برای متقاضی خاص، اندازه گیری می کنند تا شرایط رشته تحصیلی یا درخواست های شغل با تمایلات و نیازهای فرد جور باشند .

 

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false