×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  سه شنبه - ۵ مهر - ۱۴۰۱  
true
false

علم مزاجشناسی به ما کمک می کند بتوانیم نحوه ی تغذیه ، ورزش و نوع پوشش خود را به درستی انتخاب کنیم تا کمتر دچار بیماری شویم ، مثلاً اگر بدانیم مزاجمان سرد است و خوردن خوراکی های سرد برایمان ضرر دارد ، از مصرف آنها پرهیز می کنیم تا کمتر دچار بیماری شویم . در واقع علت بسیاری از بیماری ها بی توجهی ما به طبیعت و مزاج خودمان می باشد . نکته ی قابل توجه این است که تمام آفریده ها از جمله : گیاهان ، حیوانات ، رنگ های عطرها و نیز دارای مزاج هستند که بر انسان تأثیر می گذارند . بنابراین با دانستن علم طبایع (سردی و گرمی، تری و خشکی) در طبیعت می توانیم از تأثیر طبایع بر جسم و روحمان آگاهی پیدا کرده و روش زندگی خود را متناسب با طبع مان تغییر دهیم.

بیشتر بخوانید : رژیم های غذایی سخت و تأثیر آنها بر سلامتی بدن

مزاج چیست؟

به حالتی که از تأثیر چیزی در محیط اطراف ، بر انسان به وجود می آید طبع یا مزاج می گویند . مانند تأثیر سرمای کولر یا گرمای بخاری که موجب سردی یا گرمی در انسان می شود .

اهمیت شناخت مزاج

حفظ تعادل بدن از نظر مزاجی یعنی حفظ سلامتی و هرگاه به هر دلیلی بدن از این حالت تعادل خارج شود ، گرمی ، سردی ، خشکی یا رطوبت در آن افزایش پیدا کرده و موجب بروز بیماری می شود . همچنین نوع تغذیه ، پوشاک ، خواب و بیداری حالتهای عصبی و روانی و ارتباط مستقیمی با حالات طبیعی یا مزاجی هر فرد دارد ؛ بنابراین برای داشتن زندگی سالم و موفق ، همه ی ما نیازمند شناخت مزاج یا طبیعت خود هستیم . برای این که یک فرد تغذیه مناسبی داشته باشد حتما باید از نوع مزاج خود محیط جغرافیایی که در آن زندگی می کند و طبیعت مواد غذایی از نظر سردی گرمی، رطوبت و خشکی آشنایی داشته باشد، در غیر این صورت اگر از بهترین و گران ترین مواد غذایی هم استفاده کند، برای او مفید نخواهد بود .

در بعضی مزاج ها، خوردن یک غذای نامناسب می تواند مشکلات بسیاری را ایجاد کند . برای مثال : برخی افراد حتی با خوردن یک خرما بدنشان جوش می زند و یا غذای ناسازگار با مزاج فرد موجب تغییر در خواب، حالات عصبی فراموشی، مشکل در هضم غذاها و دفع آن، ناراحتی های پوستی و … در او شود؛ پس برای جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی باید مزاج خود را شناخته و غذایی مناسب با نزلجتان میل کنید .

اگر مادر طبع فرزندش را بشناسد، می تواند غذاهایی متناسب با طبع نوزادش بخورد تا نوزاد دچار دل درد و… نشود، مثلا اگر مادر گرم مزاج و نوزادش سرد مزاج باشد او نمی تواند غذای سرد بخورد چون موجب مشکلاتی در نوزادش می شود و باید سعی کند شر غذای سردی را با مصلح آن میل کند تا طبع آن معتدل شود و مشکلی برای نوزادش ایجاد نکند. اهمیت شناخت طبایع به اندازه ای است که والدین می توانند مشکلات احتمالی فرزندانشان را با توجه به آن، درمان کنند ، برای نمونه پرخاشگری ، عصبی بودن و بی حوصلگی کودک به علت افزایش گرما و خشکی در بدن او و تنبل یا ترسو بودن کودک به علت افزایش دهی و خشکی در بدن او می باشد که با حفظ تعادل طبع، می توانید به رفع این مشکلات کمک نمایید .

شناخت طبع و مزاج - تصویر اول

 

انواع طبع

به طور کلی چهار نوع طبع گرم ، خشک، سرد و مرطوب وجود دارد. افراد صفراوی مزاج دارای طبع گرم و خشک ، افراد سوداوی مزاج دارای طبع سرد و خشک، افراد بلغمی دارای طبع سرد و مرطوب و افراد دموی دارای طبع گرم و مرطوب می باشند .

نکته ی قابل توجه این است که اگر در بدن فردی، میزان هر کدام از اخلاط می باشند. چهارگانه در حال تعادل باشد، او دارای طبع معتدل است. ولی اگر به علل مختلف مانند تغذیه ی نامناسب، روحیات اخلاقی نامناسب و … دو یا سه خلط در خونش بالا رفته و با یکدیگر مخلوط شود، به طوری که از خصوصیات هر کدام از اخلاط چهارگانه در وجودش پیدا شده و باعث تغییر رفتار یا تغییر مزاج ظاهری او شود می گوییم فرد، دارای طبع مختلط است. علت اینکه گاهی اوقات فرد در یک روز، رفتارهای متفاوتی از تمام اخلاط نشان دهد نیز ممکن است همین امر باشد مثلا فردی که طبع اصلی اش سودا است در اثر اختلاط طبعش با صفرا پرخاشگر ، منفی نگر و کم حوصله تر می شود.

بدترین نوع طبع مختلط از نظر جسمانی اختلاط دو طبع اکتسابی صفرا و بلغم است و از نظر روانی اختلاط دو طبع اکتسابی صفرا و سوداست و به این ترتیب دارنده ی طبع مختلط صفرا و بلغم به بیمارستان و پزشک نیاز دارد ولی دارنده طبع مختلط سودا و بلغم به علت از دست دادن تعامل روحی و روانی خود به روانپزشک نیاز بیشتری خواهد داشت.

علل ایجاد طبع گرم

مواردی که موجب ایجاد طبع گرم می شوند عبارتند از: عفونت های مختلف، غم و شادی در حد اعتدال، خواب و بیداری در حد اعتدال، بادکش کردن بدن (با پنبه و آتش) یا حجامت خشک، شنیدن خبرهای خوش و شادی آور، مصرف خوراکی های گرمی بخش (مثل زنجبیل، عسل، فسنجان، آبگوشت با گوشت بره و…)، مشاغل گرم مثل آهنگری و شاطری)، ماساژ درمانی، دوره های مختلف سنی مثل دوره ی بلوغ، حاملگی، یائسگی، پوشیدن لباس گرم یا روغن مالی بدن و….. .

علل ایجاد طبع گرم

علل ایجاد طبع سرد

برخی از مواردی که موجب می شوند فرد طبع سرد داشته باشد عبارتند از: ترس شدید، زندانی بودن به مدت طولانی، غم و اندوه بیش از حد، استفاده از گیاهان سرد مثل کاسنی و بید، پرخوری، شادی بیش از حد، خواب زیاد، تحرک کم، لذت بیش از اندازه (مثل خوردن قرص های روان گردان)، شغل سردی بخش مثل کار در قصابی، سردخانه، استفاده ی زیاد از وسایلی مثل کولر یا پنکه که تأثیر سردی دارند، خوردن خوراکیهای سرد مثل سوپ جو، آبدوغ خیار، ماهی سرخ کرده، ترشیجات و… .

علل ایجاد طبع مرطوب

برخی از مواردی که موجب می شوند فرد طبع مرطوب داشته باشد عبارتند از :

خواب، آرامش، پرخوری، سنگ کلیه، بودن در جاهای رطوبت بخش مثل کار در شالیزار و حمام کردن با شکم پر، خوردن غذاهای رطوبت بخش (مثل اش، دوغ، کاهو و خوردن آب زیاد)، تماس با کولر و نشستن روی زمین مرطوب و سرد، تماس با چیزهای که گرمی لطیف می دهند و رطوبت را به جریان می اندازند مثل کار کردن در مزارع گل و گلخانه.

علل ایجاد طبع خشک

برخی از مواردی که موجب می شوند فرد طبع خشک داشته باشد، عبارتند از : کم خوابی، کم خوردن غذا، مقاربت زياد (نزدیکی جنسی زیاد)، استفاده ی زیاد از ملین ها (نرم کنندهی غذا)، مصرف ادویه هایی مثل فلفل، دارچین و زنجبیل، استحمام بیش از حد، استفاده از خوراکی هایی که موجب يبوست می شوند (مثل: نعناع، موز و…)، خوردن خوراکی هایی که موجب خشکی در بدن می شوند مثل بادمجان سرخ کرده، قهوه و آجیل، داشتن حالات روحی شدید مثل خشم، غم، شادی، لذت و…، تماس با عوامل سردی که مانع رسیدن غذا به اندام ها می شود (مثل قرار گرفتن در آب سرد یا نشستن زیاد بر روی زمین سرد)، تماس باهر چیزی که بسیار گرم است و بر اثر آن نیروی بدن ضعیف می شود مثل کار کردن دائمی در کنار تنور و کوره ی آهنگری.

راههای تشخیص طبع

آیا مزاج قابل تغییر است؟

هر فردی دارای دو گونه طبع اصلی و اکتسابی است . طبع اصلی هر فرد ، طبع مادر زادی اومدن کا، از پدر و مادرش به ارث می برد. همچنین ممکن است طبع اصلی فرد با گذشت زمان، به علت تغذیه ی نادرست، شرایط آب و هوایی و شیوه ی زندگی نادرست، تغییر کند و طبع جدیدی در او به وجود آید که به آن، طبع اکتسابی می گویند.

ناگفته نماند که در میان موجودات زنده ، مزاج انسان به میزان زیادی تغییر می کند، ولی طبیعت یا مزاج حیوانات و گیاهان هیچ وقت به طور کامل تغییر نمی کند بلکه با توجه به شرایط آب و هوایی میزان گرمی ، سردی ، خشکی و رطوبت آنها کمی تغییر می کند . به عنوان مثال : طبیعت سیر گرم است، در هر منطقه ی جغرافیایی که کشت شود فقط با توجه به شرایط آب و هوایی، میزان گرمی آن، کمی تغییر می کند اما به طور کلی تغییری در کیفیت آن از نظر گرمی به وجود نمی آید و هیچ وقت طبیعت آن سرد نمی شود. . البته می توان مزاج تغییریافته ی فرد را دوباره با اصلاح مزاج، به مزاج مادرزادی برگرداند که در بخش اصلاح مزاج به آن پرداخته ایم .

راههای تشخیص طبع

برای تشخیص طبع ابتدا باید سردمزاجی را از گرم مزاجی جدا کنید. برای این کار، باید ببینید که در بیشتر حالات، لباس زیاد می پوشید یا نه، خصوصا در زمستان، زیرا کسانی که طبع سرد دارند، تحمل سرما را ندارند و کسانی که طبع گرم دارند تحمل گرما را ندارند. پس نتیجه می گیریم که سردمزاج، کسی است که در همه ی فصول و یا فقط در فصول سرد، طبع سردی دارد و برعکس گرم مزاج کسی است که در همه ی فصول طبع گرمی دارد و در بیشتر اوقات سال لباس زیادی نمی پوشند .

در بین سرد مزاجان ، بلغمی مزاج ها ، در هر چهار فصل سال احساس سرما می کنند ولی سوداوی مزاجها، تنها در فصول سرد سال (زمستان و پاییز) احساس سردی می کنند و در سایر فصول، این گونه نیستند. اما در بین گرم مزاجان، صفرا در هر چهار فصل سال حرارت بدنشان بالاست و همیشه از گرما شاکی هستند اما دموی مزاجها، فقط در فصول بهار و تابستان از گرما شاکی هستند و در بقیه ی فصول خیلی احساس بدی ندارند.

به طور خلاصه نتیجه می گیریم که:

۱-صفراوی ها در تمام سال، خصوصا در تابستان حرارت بدنشان بالاست، آنقدری در شیچ فصلی نیاز به پوشاندن بدن خود با لباس گرم ندارند.

۲- دموی ها فقط در بهار و تابستان حرارت بدنشان بالاست ولی در پاییز و زمستان به لباس گرم احتیاج پیدا می کنند.

۳-بلغمی ها در تمام سال ، خصوصا در زمستان نیاز شدید به پوشیدن لباس گرم ندارند .

۴- سوداوی مزاجها، هم مثل دموی ها فقط در فصول سرد سال (پاییز و زمستان) به لباس گرم احتیاج دارند و در سایر فصول برخلاف بلغمی ها، خیلی احساس سرما نمی کنند.

افراد دیگری هم هستند که اگرچه دارای یکی از شرایط گفته شده در بالا می باشد وی قسمتی از بدنشان (مثل نوک انگشتان دستشان) همیشه سرد و یا همیشه گرم است مثل (کف پاها) که ممکن است این امر موجب اشتباه در تشخیص طبع آن ها شود. اما باید بگوییم که علایم برخی از بیماری ها این است که قسمتی از بدن را سرد یا گرم می کنند مثلاً یک یاز علایم کم خونی این است که باعث سردی نوک انگشتان دست و پا ها می شود و بر عکس یائسگی ، باعث گرگرفتگی سر و صورت و چربی خون ، موجب داغی کف پاها می شود . هم چنین ممکن است سینوزیت موجب سردی شدید در پیشانی و ورم معده باعث احساس سردی زیاد در وسط قفسه ی سینه گردد. بنابراین لازم است که شما این گونه موارد استثنایی را بشناسید . مثلاً ممکن است که شما در همه جای بدن و در همه ی فصول سال احساس سردی کنید ولی کف پاهایتان اکثرا داغ باشد، این بدان معناست که شما بلغمی مزاج هستند ولی در عین حال چربی خونتان هم بالاست.

یکی دیگر از راههای تشخیص طبع ، این است که افراد سرد مزاج نمی توانند دوش آب سرد بگیرند ولی افراد گرم مزاج خصوصا ً صفراوی مزاج ها این توانایی را دارند. همچنین افراد گرم مزاج به راحتی نمی توانند عسل آویشن میل کنند چون آویشن، گیاهی گرم است و موجب گرمی بیشتر در عسل می شود و اگر چنانچه بخواهند عسل را با آب بنوشند بایستی آن را با آبلیمو و یا برکه ی بیشتری مخلوط کند، همچنین اگر در فصل تابستان و در یک موقعیت جغرافیایی گرمسیری بخواهند عسل بنوشند باید عسل را با آب و مقداری آبلیمو و سرکه یا به همراه غذاهای سرد میل نمایند.

آیا مزاج قابل تغییر است؟

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false