×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  پنج شنبه - ۳ مهر - ۱۳۹۹  
true
false
علل نارسایی حاد کلیه - تصویر چهارم

تشکیل ادرار با پالایش گلومرولی خون وارده به کلیه ها آغاز و توسط پدیده های ترشح و جذب مجدد ادامه می یابد و در نهایت با دفع ادرار به داخل میز نای ، مثانه و پیشابراه پایان می یابد . بر این اساس می توان نارسایی حاد کلیه را به علل زیر تقسیم کرد : ۱) کاهش جریان خون کلیه (نارسایی کلیه به دلیل عوامل قبل از کلیه) ، ۲) بیماری های بافت کلیه ، ۳) انسداد در مسیر جریان ادرار پس از تشکیل ادرار …

بیشتر بخوانید : دیابت و مصرف ویتامین ها

علل ایجاد نارسایی حاد کلیه

کاهش جریان خون کلیوی علت ایجاد نارسایی حاد کلیه در ۴۰ تا ۸۰ درصد موارد است. اگر این گروه تحت درمان مناسب قرار گیرند، نارسایی به آسانی قابل برگشت است و اگر درمان ناقص صورت بگیرد کاهش طولانی جریان خون منجر به کمبود اکسیژن در کلیه می شود. کاهش جریان خون کلیه در شرایطی مانند اتلاف حجم مایعات خارج سلولی (خون ریزی از دستگاه گوارش، سوختگی، اسهال، داروهای ادرار آور)، جابه جایی و تغییر مکان مایعات (ضایعات و صدمات عضلانی، التهاب صفاق و لوزالمعده) دیده می شود.

کاهش جریان خون کلیه هم چنین می تواند در اثر عواملی مانند نارسایی شدید قلب و اتساع عروق محیطی به وجود آید.

بررسی دقیق حجم مایعات مصرفی و میزان ادرار، اندازه گیری مرتب وزن و عوامل مربوط به گردش خون و نشانه های بالینی در شناخت کاهش خون رسانی کلیه بسیار مفید است. معاینات فیزیکی دربردارنده فشار خون، نبض، اعمال قلب، انعطاف پذیری پوست و غشای مخاطی در همه بیماران مبتلا به نارسایی حاد باید صورت گیرد .

علل نارسایی حاد کلیه - تصویر اول

عوامل دارویی علت ایجاد نارسایی حاد کلیه

دو نوع از عوامل دارویی که به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرند ممکن است نارسایی حاد کلیه ایجاد کنند . داروهای مسکن، مثل (ایبوپروفن Ibuprofen ، ایندومتاسین Indomethacin ، مفنامیک اسید Mefenamic Acid دیکلوفناک سدیم DiclofenacNa، و …) سبب کاهش مواد متسع کننده عروق کلیوی می شوند. در نتیجه این داروها سبب ایجاد انقباض شدید عروق کلیوی و نارسایی حاد می شوند. این داروها در بیمارانی که نسج کلیوی در آنها کاهش یافته باید با احتیاط مصرف شوند. این موارد عبارتند از: کاهش حجم، شوک، نارسایی قلب، نارسایی (سیروز کبد، نا کفایتی زمینهای کلیوی و افراد مسن. دسته دیگر عوامل دارویی نوعی از داروهای کاهش دهنده فشار خون می باشند که با کاهش فشار خون کلیه ایجاد نارسایی حاد می نمایند.

علل پس از کلیوی مثل انسداد در مسیر جریان ادرار، مسئول ۱۰ درصد یا کمتر تمامی موارد نارسایی حاد است. از آنجا که انسداد معمولا درمان پذیر  است، بنابراین در هر بیماری با اختلال اعمال کلیوی باید مد نظر باشد. انسداد گردن مثانه ناشی از بیماری های پروستات یا اختلالات عصبی یکی از علت های شایع نارسایی کلیوی است و از راه لمس ناحیه زیرشکم شناخت مثانه بزرگ شده و همچنین سونداژ مثانه بعد از ادرار کردن برای اندازه گیری حجم باقیمانده ادرار معلوم می شود.

انسداد قسمت بالای دستگاه ادراری کمتر شایع است، چون نیاز به انسداد دو طرفه و همزمان هر دو میزنای، یا یک میزنای همراه با فقدان کلیه یا بیماری شدید در کلیه طرف مقابل دارد. علل شایع انسداد دو طرفه مجاری ادراری عبارتنداز: ضایعات فضاگیر مثل تومور و آب، آبسه، حوادث جراحی و انسداد داخل حالب دو طرفه (سنگ، لخته خون و چرک). برای بررسی بیمارانی که بعد از انسداد دچار نارسایی کلیه شده اند، معاینه دقيق لگن و مجرای مقعدی ضروری است. عکس ساده شکم به تشخیص سنگها کمک می کند. (۹۰٪ سنگهای کلیه در عکس رادیوگرافی دیده می شوند).

انسداد در مسیر جریان ادرار، در کلیه نیز می تواند صورت بگیرد. چنین انسدادهای داخل کلیوی معمولا ناشی از رسوب موادی با حلالیت کم مثل اسیداوریک (که در هنگام شیمی درمانی تومور به مقدار فراوان تولید می شود) و اسید اگسالیک می باشد. بعد از علل قبل و بعد از کلیوی نارسایی حاد باید توجه به علل کلیوی معطوف شود.

اختلالات شریان های بزرگ کلیه مانند ایجاد لخته، پاره شدن و اختلالات عروق کوچکتر و افزایش فشار خون بدخیم غالبا می توانند نارسایی حاد ایجاد کنند . این اختلالات علائم خارج کلیوی واضح دارند.

تخریب حاد لوله ای کلیه

پس از رد علل عروقی و سایر علل نارسایی حاد کلیه، گروه وسیعی از بیماران باقی مانده به عنوان تخریب حاد لوله ای طبقه بندی می شوند. در این بیماری اختلال عمل یکنواخت لوله های کلیوی، علامت نارسایی کلیه می باشد. ۶۰ درصد تمام موارد تخریب حاد لوله ای ناشی از اعمال جراحی با ضربه است، حدود ۴۰ درصد علل طبی دارند و ۱ تا ۲ درصد به دنبال ویار حاملگی ایجاد می شوند. شایع ترین علت این بیماری کاهش رسیدن اکسیژن به کلیه ها است. عواملی که باعث کمبود اکسیژن کلیوی می شوند، عبارتند از: خونریزی شدید، کاهش حجم داخل عروقی، سقوط فشار خون در هنگام اعمال جراحی و شوک قلبی. در ایجاد نارسایی حاد کلیوی، دامنه زمان کمبود اکسیژن عامل مهمی محسوب می شود. اگر این زمان کوتاه باشد، برطرف کردن و اصلاح سیر بیماری سبب بازگشت فعالیت کلیه می گردد. تحقیقات جدید نشان داده است که جلوگیری از گشاد کردن عروق کلیوی با استفاده از داروهای مسکن مانند ایندومتاسین می تواند کمبود اکسیژن کلیه را افزایش دهد. بنابراین مصرف این داروها در افرادی که جریان خون کلیوی آنها کاهش یافته (مانند مبتلایان به نارسایی قلبی یا افراد مسن ) ممکن است تخریب حاد لوله ای را سرعت بخشد.

علل نارسایی حاد کلیه - تصویر سوم

مواد سمی برای کلیه نیز می توانند تخریب حاد لوله ای ایجاد کنند. در گذشته فلزات سنگین و حلالهای آلی از علل شایع نارسایی حاد محسوب می شدند؛ در حال حاضر این مواد کمتر مصرف می شوند، ولی این امر سبب نمی شود که در بیمار مبتلا به نارسایی حاد  از مسایل شغلی و محیطی و تماس فرد با این مواد غافل شویم. بررسی های اخیر نشان داده که در حال حاضر آنتی بیوتیک هایی مثل جنتامایسین و مواد حاجب علت شایع نارسایی _حاد کلیه می باشند.

مواد حاجب مورد استفاده در رادیوگرافی در افراد سالم هیچ خطری ندارند. سمیت کلیوی ناشی از مواد حاجب به ویژه در بیماران کم آب با زمینه درگیری کلیه به علت بیماری قند شایع است.

تخریب عضلانی و وجود میوگلوبین (پروتئین مخصوص عضلات) در ادرار، ممکن است باعث نارسایی حاد کلیوی شود. لیز عضلانی در موارد: صدمات وسیع و له کننده، گرمازدگی، تشنج، افزایش مقدار مصرف دارو ، و اثر مستقیم سمومی مثل الكل ایجاد می شود. در این گونه موارد پرسش دقیق از بیمار مبتلا به نارسایی  در مورد علایم عضلانی و معاینه فیزیکی عضلات متورم و حساس آنها اهمیت ویژه دارد.

الیز گلبول های قرمز داخل عروق نیز ممکن است به نارسایی حاد کلیوی بینجامد. در این موارد بعضی از مواد سمی ناشی از گلبول قرمز و کاهش همزمان جریان خون کلیه، از عواملی می باشند که به پیدایش نارسایی حاد کمک می کنند.

تشخیص نارسایی حاد کلیه

تشخیص نارسایی حاد کلیه بسیار مشکل است . زیرا اشکال قبل از کلیوی (مثل کاهش جریان خون کلیوی)، بعد از کلیوی (مثل انسداد جریان ادرار) و سایر بیماریهای داخل کلیوی، همگی قادر به ایجاد سندروم مشابهی از اختلال در اعمال کلیوی می باشند. برخلاف نارسایی ، این اختلالات ممكن است به طور اختصاصی قابل درمان باشند.

معمولا اگر اطلاعی از شرح حال پیشین بیمار وجود نداشته باشد، شروع علایم مرحله نهایی نارسایی مزمن کلیوی ممکن است با نارسایی حاد کلیوی اشتباه شود. در این موارد اختلالات عصبی به دلیل بالا رفتن اوره، کوچک بودن اندازه کلیه در عکس ساده شکم و سونوگرافی و کم خونی توجیه نشده، نارسایی مزمن کلیه را مطرح می سازد. با وجود این در بعضی مراحل انتهایی بیماری های کلیوی مانند بیماری قند (دیابت)، اندازه کلیه طبیعی و یا حتی بزرگتر از میزان طبیعی است. در این موارد نیاز به زمان بیشتری جهت مطالعه وضع بیمار و به ندرت نمونه برداری، به منظور تشخیص افتراقی بین اشکال قابل برگشت نارسایی حاد و مرحله انتهایی نارسایی مزمن کلیه وجود دارد.

مشاهده چگونگی جریان ادرار ممکن است کلید مهم تشخیصی در تعیین علت نارسایی کلیه باشد. آنوری مطلق (عدم خروج ادرار حتی بعد از قرار دادن سوند) در تخریب حاد لوله ای نادر است.

نوسان در میزان ادرار روزانه، انسداد متناوب مجاری را مطرح می سازد.. پرشاشی (ادرار بیشتر از ۳ لیتر در روز) علامت مهم انسداد ناقص است. این امر به علت اختلال در قدرت تغلیظ سازی ادرار روی می دهد. علی رغم آن که اولیگوری (کاهش حجم ادرار به کمتر از ۴۰۰ میلی لیتر روزانه) علامت اصلی نارسایی حاد محسوب می گردد ، ولی گروهی از بیماران دارای حجم ادرار بیشتر از یک لیتر روزانه می باشند.

علل نارسایی حاد کلیه - تصویر دوم

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false