×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  چهارشنبه - ۲۵ تیر - ۱۳۹۹  
true
false
مهارت نه گفتن و انتقادپذیری - تصویر اصلی

اهمیت مهارت نه گفتن

چرا باید نه بگوئیم؟ آیا نه گفتن، یک مهارت است؟ چگونه میتوان آن را یاد گرفت؟ اینها سوالاتی هستند که شاید برای برخی افراد مطرح شده باشند. از آنجایی که زندگی اجتماعی مستلزم رعایت مواردی است که هم حقوق دیگران و هم حقوق فرد در آن باید مورد توجه قرار گیرد، مهارت نه گفتن یکی از لازمه های موفقیت فرد در زندگی شخصی، اجتماعی اش است. هر فردی، برای خود عقاید، ایده ها و اهدافی دارد، شیوه زندگی را برای خود برگزیده است و لازم است در مواردی که احساس کند این اهداف و ایده ها در برآورده شدن آنها با احتمال بروز مشکل روبرو خواهد شد؛ از مهارت های خاصی استفاده کند تا بتواند خود را در مسیر مناسبی که برای خود برگزیده است نگه دارد. انسان اراده و اختیار و آگاهی دارد.

بییشتر بخوانید : بهترین راهکار های تقویت اراده

بر اساس اراده خود می تواند تصمیم هایی برای زندگی داشته باشد. این تصمیم ها از موارد بسیار جزئی تا موارد بزرگ و پراهمیت را شامل می شود. آنچه که به عنوان مانعی او را از عملی ساختن تصمیمات باز دارد، باید به نحوی از گذر مسیر او برداشته شود. برای چنین اقدامی قاطعیت، قدرت و به عبارتی مهارت هایی چون نه گفتن و … مورد نیاز است.

از چه سنی مهارت نه گفتن را یاد بگیریم؟

کودکان در سنین خاصی ویژگی هایی دارند که اندکی متفاوت از ویژگی های آن ها در سالهای دیگر زندگی است. در حدود سنین ۴ – ۵ سالگی تمایل دارند، استقلال بیشتری داشته باشند. در مقابل خواسته های دیگران مخالفت می کنند و به عبارتی از قول والدين لجبازی می کنند. این دوره سنی، به سن نه گفتن معروف است. به طوری که رفتار معکوس به نحوی در اکثر عملکردهای کودک دیده می شود و او به نحوی می خواهد بر خلاف خواسته والدین خود عمل بکند. این ویژگی ها بطور طبیعی در این سنین آغاز می شوند و می توان گفت تمرینات اولیه ای برای پیدا کردن مهارت نه گفتن، مرتبط در سنین بزرگسالی هستند. مشابه این حالت را ما یک بار دیگر در دوره نوجوانی مشاهده می کنیم . مشابه این حالت را ما یک بار دیگر در دوره نوجوانی مشاهده می کنیم. در این دوره سنی نیز فرد به ویژه نسبت به خواسته های والدین، حالت عناد و منفی کاری به خود می گیرد و تلاش می کند بیشتر مطابق با خواسته ها و نظرات خود عمل کند این کار روشی برای نشان دادن حس استقلال در نوجوان است. با وجود اینکه این دوره ها به عنوان دوره های اختصاصی نه گفتن معروفند، اما یادگیری نه گفتن در هر سنی امکان پذیر است، با توجه به اینکه جهت دهی ویژگی های فرد اهمیت قابل توجهی پیدا می کند.

هم چنین بخوانید : چگونه افکار مسموم را از خود دور کنیم ؟

مهارت نه گفتن و انتقادپذیری - تصویر اول

انواع مهارت نه گفتن

اگر بخواهیم انواع مواردی که ما در آنها ناچار به استفاده از مهارت نه گفتن هستیم را دسته بندی کنیم، به دو طبقه کلی می رسیم؛ نه گفتن به خود و نه گفتن به دیگران.

نه گفتن به خود

هر فرد برای خود اهدافی در نظر می گیرد و بر این اساس، تصمیماتی اتخاذ می کند. بر این اساس و برای عملی ساختن تصمیمات خود لازم است با هر آنچه که در ارتباط با خود و مانع عملی شدن تصمیمات او می شود، مبارزه کند. در چنین حالتی فرد باید به خواسته های خود نه بگوید تا بتواند به اهداف خود برسد. تصور کنید فردی را که تصمیم گرفته است با اجرای یک رژیم غذایی مناسب مقداری از وزن خود را کاهش دهد. کاهش دادن وزن هدف اساسی اوست که برای رسیدن به آن باید از برخی رفتارهای خوردن دست بردارد. مثلا از خوردن شيرينی جات خودداری کنید. زمانی که فرد در مقابل وسوسه خوردن یک تکه شیرینی خوشمزه مقاومت می کند، در واقع به خواسته های خود جواب نه میدهد. خواسته هایی که با خواسته های اساسی تر او منافات دارد. به عنوان مثال دانش آموزی را در نظر بگیرید که قصد دارد نمرات بالایی در امتحان پایان سال به دست آورد. او برنامه ریزی می کند و تصمیماتی می گیرد. طبعا در چنین برنامه ریزی، زمان کمتری صرف تفریحات و غیره خواهد شد. زمانی که در مقابل وسوسه تماشای یک برنامه تلویزیونی مقاومت می کند، در واقع از مهارت خود برای نه گفتن به خود استفاده می کند.

بیشتر بخوانید : خود باوری و راه های تقویت آن

نه گفتن به دیگران

زمانی که خواسته ها و تمایلات فرد با خواسته های دیگران منافات پیدا می کند، در این حالت فردی که تمایلات و خواسته های خود را ترجیح می دهد. ناچار است در مقابل خواسته های دیگران مقاومت کند. چگونه می تواند این کار را انجام دهد؟ تصور کنید دانش آموزی که کتاب درسی خود را برای مطالعه خودش لازم دارد در مقابل درخواست دوستش که کتاب او را شب امتحان به امانت می خواهد، چه عکس العملی باید داشته باشد. در چنین مواردی معمولا نیاز به نه گفتن احساس می شود.

مهارت نه گفتن و انتقادپذیری - تصویر دوم

در چه مواردی از مهارت نه گفتن استفاده کنیم؟

آیا در همه موارد باید از مهارت نه گفتن استفاده کرد؟ آیا همیشه باید در مقابل خواسته های دیگران مقاومت کرد و با جدیت جواب رد به آنها داد؟ مسلم است که باید طبقه بندی مناسبی روی موارد و موضوعاتی که نه گفتن در آنها لازم به نظر میرسد، داشته باشیم، زمانی که قبول درخواستها، خطرات و مشکلات جدی برای فرد به همراه دارد لازم است فرد با قاطعیت رفتار کند، مثل درخواست فردی مبنی بر استفاده از سیگار ، یا رساندن تقلب سر جلسه امتحان؛ اینها مواردی هستند که نتایج وخیم و جدی برای فرد به بار می آورند و لازم است فرد، حتما مهارت لازم برای ابراز قاطعیت در این موارد را داشته باشد. در موارد دیگری چون امانت دادن کتابی که خودمان آن را نیاز داریم، به دوستی و یا موارد مشابه دیگری می توان در ابتدا به دنبال راهکارهای دیگر بود در صورت عدم وجود این راهکارها از این مهارتها استفاده کرد.

ویژگی افرادی که مهارت نه گفتن دارند

این افراد قاطعیت خوبی دارند، اعتماد به نفس آنها بالاست، برنامه های شخصی در زندگی دارند و اهدافشان روشن و واضح است و می دانند که از چه راهی به اهداف خود خواهند رسید. در مقابل افرادی که توان کافی برای مهارت نه گفتن ندارند اعتماد به نفس ضعیفی دارند، به راحتی تسلیم دیگران می شوند. ممکن است اهداف و برنامه ریزی های مشخصی نداشته باشند و اگر داشته باشند اهمیت لازم را به آنها نمی دهند. این افراد معمولا به برآورده شدن خواسته دیگران اهمیت میدهند که می تواند ناشی از ترس آنها به از دست دادن دوستی ها، طرد شدن و … باشد.

برای مطالعه مقاله روانشناسی ایجاد تغییرات فردی در خود و دیگران بر روی لینک کلیک کنید

تقویت مهارت های نه گفتن

مشخص کردن اهداف و برنامه ها گام اول در این راه است. اهداف مشخصی داشته باشید و مسیرهای خود را برای رسیدن به این اهداف معین کنید.

اعتماد به نفس خود را تقویت کنید.

مهارت نه گفتن را با تمرین در مسائل جزئی تر تکرار کنید.

به افرادی که قاطعیت دارند و مهارتهای خوبی در این زمینه دارند، دقت کنید و ویژگیهای آنها را مورد توجه قرار دهید.

اطلاعات و آگاهی های خود را افزایش دهید.

اراده خود را تقویت کنید و مطمئن باشید که نه گفتن، روابط اجتماعی شما را مختل نخواهد ساخت. در مواردی هم که نه گفتن به مسائل جدی و خطرناکی مربوط می شود، از دست رفتن رابطه به نفع شما خواهد بود. با برقراری روابط سالم تر اجتماعی جایگزینی برای رابطه از دست رفته خواهید داشت.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false