×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  چهارشنبه - ۱۴ خرداد - ۱۳۹۹  
true
false
هیپنوتیزم - تصویر دو

هیپنوتیزم که زمانی در زمره ی سحر و جادو به حساب می آمد اینک موضوع بررسی های دقیق علمی قرار گرفته است . همانند سایر حوزه های پژوهش های روانشناختی در این زمینه نیز مجهولات بسیار است ، اما تاکنون به واقعیت های زیادی هم دست یافته ایم . اینک آنچه را که درباره ی این پدیده ی بحث انگیز به دست آمده است بررسی می کنیم .

بیشتر بخوانید : شخصیت دو قطبی

ایجاد هیپنوتیزم

در هیپنوتیزم ، کسی که علاقه مند و آماده ی همکاری است (و تنها چنین افرادی در اکثر موقعیتها قابل هیپنوتیزم شدن هستند ) بخشی از کنترلی را که بر رفتار خود دارد به هیپنوتیزم کننده واگذار می کند و تحریفاتی را در واقعیت می پذیرد . برای ایجاد این حالت ، هیپنوتیزم کننده از روش های مختلفی استفاده می کند . برای مثال ،  ممکن است از هیپنوتیزم شونده بخواهد در حالیکه بتدریج آرمیده می شود تمام افکار خود را بر شیء معينی ( مثلا پونزی روی دیوار ) متمرکز کند . می توان به هیپنوتیزم شونده تلقین کرد که دچار خواب آلودگی است زیرا هیپنوتیزم ، هم مانند خواب حالتی از آرمیدگی است که شخص در آن ، تماس با بعضی الزامات عادی محیط را از دست می دهد . اما کلمه ی خواب در اینجا جنبه ی استعاره دارد ، چون به هیپنوتیزم شونده گفته می شود که واقعا به خواب نخواهد رفت و همچنان به صدای هیپنوتیزم کننده گوش فرا خواهد داد .  این حالت را با روش هایی غیر از آرامش دهی نیز می توان ایجاد کرد . افزایش تنش و هشیاری از مشخصات خلسه ی هیپنوتیزمی توام با حالت هشیاری حاد است. برای نمونه، در پژوهشی از هیپنوتیزم شدگان خواسته شد که با دوچرخه های ثابت آزمایشگاهی رکاب بزنند، و در همان حال افزایش نیرو و هشیاری به آنان تلقین شد. این آزمودنیها به اندازه ی کسانی که با شیوه ی آرمیدگی رایج، هیپنوتیزم شده بودند در برابر تلقينهای هیپنوتیزمی پاسخ دهی داشتند این یافته ، در عین حال که همانند انگاری هیپنوتیزم با آرمیدگی را رد می کند. با برخی روشهای ایجاد خلسه در فرقه هایی از دراویش مسلمان که رقص صوفیانه می کنند، همخوان است .

آموزش هیپنوتیزم

هیپنوتیزم کنندگان امروزی دستورهای آمرانه به کار نمی برند . در واقع آزمودنی ها با کمی آموزش می توانند خود را هیپنوتیزم کنند . با فراهم آمدن شرایط مساعد ، شخص در حالت هیپنوتیزم قرار می گیرد ، و هیپنوتیزم کننده فقط به فراهم ساختن این شرایط مساعد کمک میکند. تغییرات زیر از مشخصات حالت هیپنوتیزم است :

– برنامه ریزی متوقف می شود. کسی که عمیقا هیپنوتیزم شده ، مایل نیست خودش دست به فعالیتی بزند و ترجیح میدهد صبر کند تا آنچه را که هیپنوتیزم کننده به او تلقین می کند، انجام دهد .

– توجه گزینشی تر از معمول می شود . هیپنوتیزم شده ای که به او گفته شده است تنها به صدای هیپنوتیزم کننده گوش فرا دهد ، تمامی صداهای دیگر اتاق را ناشنیده میگیرد.

– تخيلات غنی به آسانی برانگیخته میشود. هیپنوتیزم شده ممکن است متوجه شود که در زمان و مکانی دیگر سرگرم تجربه های النت بخش است. واقعیت آزمایی کاهش می یابد و تحریف واقعیت پذیرفته میشود.

– واقعیت ازمایی کاهش می یابد و  تحریف واقعیت می شود . شخص هیپنوتیزم شده ممکن استت بی چون و چرا تجربه های موهوی را بپذیرد (برای مثال . شخصی خیالی که تصور می کند در کنارش نشسته، سرگرم صحبت می شود بی آن که وارسی کند کسی کنارش هست یا نه) تلقین پذیری افزایش می یابد . اصولا هیپنوتیزم شدن شخص منوط به این است که تلقین پذیر باشد. اما اینکه تلقین پذیری در حالت منوتیسم افزایش می یابد یا نه، خود نکتهی بحث انگیزی است. تحقيقات دقیق حاکی از مختصر افزایش در تلقین پذیری به دنبال هیپنوتیزم شدن است. اما این افزایش به آن اندازه نیست که اغلب تصور میشود .

-در اغلب موارد، فراموشی پس هیپنوتیزمی دیده میشود. کسی که بسیار هیپنوتیزم پذیر است، با دریافت دستور، همه یا قسمت عمدهی وقایع جلسه ی هیپنوتیزم را فراموش می کند، اما با صدور علامتی که قبلا تعیین شده، همه ی خاطرات آن جلسه را به یاد می آورد.

هیپنوتیزم - تصویر سه

همه ی مردم به یک اندازه هیپنوتیزم پذیر نیستند. حدود ۵ تا ۱۰ درصد مردم را هیپنوتیزم کنندگان متبحر نیز نمی توانند هیپنوتیزم کنند و بقیه ی مردم به درجات متفاوت هیپنوتیزم کنند و بقیه مردم به درجات متفاوت هیپنوتیزم پذیرند. با این حال ، اگر کسی یک بار هم هیپنوتیزم شد احتمالا بار دیگر نیز به همان اندازه هیپنوتیزم پذیر خواهد بود .

تلقین هیپنوتیزمی

با تلقین ، رفتارها و تجارب گوناگونی در هیپنوتیزم شدگان ایجاد می شود . مثلاً ممکن است کنترل حرکتی شخص تغییر کند، خاطره های تازه زوال پابند یا خاطره های قدیمی دوباره به خاطر آینده و تغییرات بارزی در ادراکهای جاری شخص رخ دهد. کنترل حرکت. در برابر تلقين های مستقیم. بسیاری از افراد هیپنوتیزم شده حرکات غیر ارادی نشان میدهند. برای مثال، اگر شخص سرپا بایستد و دستهایش را طوری باز کند که رو به روی هم قرار گیرند و در این حالت به او تلقین شود که دست هایش به سوی یکدیگر جذب میشوند ، فورا دستهایش به حرکت در می آیند و آزمودنی احساس می کند که دستهایش را نیرویی خارجی به حرکت در می آورد. تلقین مستقیم می تواند حرکت را بازداری نیز بکند. اگر به آزمودنی تلقین پذیر بگویند .

دستش خشک شده است (مانند میاهی اهنی با دستی که آن را گچ گرفته باشند ) و سپس از او بخواهند دستش را خم کند . او یا قادر به این کار نخواهد بود و یا با کوششی بیش از حد معمول موفق به این کار خواهد شدم البته اخير در مقایسه با حرکت تلقين شده کمتر دیده می شود .

کسانی که از خواب هیپنوتیزمی بیدار می شوند، ممکن است در برابر ملامتی که قبلا هیپنوتیزم کننده تعیین کرده، پاسخ حرکتي معینی نشان دهید. این پاسخ را پاسخ پس هیپنوتیز می می نامند. حتی وقتی تلقين قبلی فراموش شده باشد. آزمودنیها با نوعی احساس اجبار دسته به رفتار تلفين شده خواهند زد. هر چند در این موارد آزمودنی ها می کوشند با توسل به دلایلی رفتار خود را منطقی جلوه دهند. اما در هر حال، در اجرای آن، حالت اجبار وجود دارد. برای مثال، مرد جوانی پس از آنکه هیپنوتیزم کننده عینک خود را برداشت (علامت از پیش تعیین شده) پنجره را باز کرد و برای توجیه عمل خود اظهار داشت به نظرش می رسد هوای اتاق کمی کثیف است .

هیپنوتیزم - تصویر یک

یادزدودگی پس هیپنوتیزمی

با تلفين هيپنوتیسم کننده ، شخص ممکن است و قابعی را که در طول هیپنوتیزم روی داده فراموش کند، و و در عین حال، با ظهور علامتی از سوی هیپنوتیزم کننده آنها را به خاطر اورد. این فراموشی را یادزدونگی پس هیپنوتیزمی نامیده اند . از لحاظ پادزدودگی پس هیپنوتیزمی به تفاوت های چشمگیری بین افراد برمیخوریم . در پژوهشی، مطالبی که آزمودنی ها می بایستی به خاطر بیاورند ۱۰عمل بود که در حالت هیپنوتیزم انجام داده بودند، چند آزمودنی هر ۱۰ مورد را به یاد داشتند یا فقط یکی دو مورد را فراموش کرده بودند، اکثر آنان ۴ یا ۵ مورد را از یاد برده بودند، و تعداد درخور توجهی از آنان نیز هر ۱۰ مورد را فراموش کرده بودند، نتایج مشابهی در بسیاری از بررسیهای مربوط به باد زدودگی پس هیپنوتیزمی دیده شده است. بیشتر آزمودنیها بیشتر مطالب را به یاد آوردند و این عملکرد احتمالأ نمودار وضع هیبنوتیسم پذیراڼ متوسط الحال است. گروه کوچکتر هیپنوتیزم پذیران یعنی کسانی که هر ۱۰ مورد را فراموش کرده بودند هیپنوتیزم پذیران تمام عیاره بیشمار می آیند.

تفاوت هایی که در میزان یادآوری این دو گروه به دنبال تلقين پس هیپنوتیزمی دیده می شود ظاهرأ ارتباطی با توانایی حافظه ندارد وقتی با ظهور علامت از پیش تعیین شده ی هیپنوتیزم کننده فراموشی از بین برود. بین گروهی که پادردودگی بیشتر و گروهی که بادزدودگی کمتری نشان داده بود تفاوتی از لحاظ یاداوری مطالب دیده نمیشود. بعضی از پژوهشگران معتقدند که هیپنوتیزم موقتا توانایی شخص را برای بازیابی ماده خاصی از حافظه مختل می کند اما اثری در اندوخته ی واقعی حافظه ندارد. توهمات مثبت و منفی، داشتن برخی تجربعهای هیپنوتیزمی مستلزم ان کن که شخص از استعداد هیپنوتیزم پذیری بیشتری برخوردار باشد. برای مثال، نسبتأ نادر است که تحریفهای ادراکی روشن و متقاعدکننده یی از نوع توهم به شخص دست دهد. در مورد امکان دو نوع توهم ناشی از تلقین، شواهد محکمی در دست است: توهمات مثبت که در آنها آزمودنی شیئی را می بیند یا صدایی را میشنود که در واقع وجود ندارد؛ و توهمات منفیه که در آن آزمودنی چیزی را که معمولا قابل و ادراک است، ادراک نمی کند. بسیاری از توهمها، هر دو عنصر مثبت و منفی را در خود دارند. مثلا وقتی آزمودنی در حالت هیپنوتیزم نخواهد شخصی را که روی صندلی نشسته ببیند (توهم منفی)، قسمتهایی از صندلی را می بیند که معمولا از نظر پنهان است (توهم مثبت).

هیپنوتیزم - تصویر دو

توهم از طریق تلقین پس هیپنوتیزمی نیز ممکن است ایجاد شد برای مثال، ممکن است به آزمودنیها گفته شود که به محض بیدارشدن از حالت هیپنوتیزم خواهند دید خرگوشی در دست دارند و آن را نوازش می کنند و خرگوش می پرسد «ساعت چند است؟ دیدن و نوازش کردن خرگوش برای بسیاری از آزمودنیها امری عادی است، اما وقتی متوجه میشوند که دارند وقت را اعلام می کنند، شگفت زده می شوند و سعی میکنند رفتار خود را به نحوی توجیه کنند: راستی ببینم کی از من ساعت را پرسید؟ شاید بی معنا باشد. اما مثل اینکه خرگوش بود که این سؤال را از من کرد. اما خرگوش که حرف نمی زند.

از توهمات منفی می توان برای مهار کردن درد استفاده کرد. در اغلب موارد، با هیپنوتیزم درد متوقف می شود. حتی اگر منشأ آن، مثلا سوختگی شدید یا شکستگی استخوان، همچنان پابرجا باشد، ناتوانی از ادراک چیزی (درد) که معمولا باید ادراک شود در ردیف توهمات منفی قرار دارد. لازم نیست هیپنوتیزم درد را به کلی متوقف کند تا آن را در تسکین درد سودمند بدانیم. همینکه کمی از شدت درد ولو به میزان ۲۰ درصد. کاسته شود ممکن است برای بیمار قابل تحمل گردد.

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false